@uddesaniddesavacanaṃ 4 cha.Ma. abhilakkhitāti 5 cha.Ma., i. pabhuti evamuparipi Na gahitāti asabbakālikattā. Pubbe kira bhagavati anuppannepi uppajjitvā aparinibbutepi pañcamī anabhilakkhitāyeva, parinibbute pana dhammasaṅgāhakā therā cintesuṃ "dhammassavanaṃ cirena hotī"ti. Tato sammannitvā pañcamīti dhammassavanadivasaṃ ṭhapesuṃ, tato pabhūti sā abhilakkhitā jātā, evaṃ asabbakālikattā ettha na gahitāti.

Tathārūpāsūti tathāvidhāsu. Ārāmacetiyānīti pupphārāmaphalārāmādayo ārāmā eva ārāmacetiyāni. Cittikataṭṭhāne hi te cetiyānīti vuccanti, pūjanīyaṭṭhenāti vuttaṃ hoti. Vanacetiyānīti baliharaṇavanasaṇḍasubhagavanadevasālavanādīni vanāniyeva vanacetiyāni. Rukkhacetiyānīti gāmanigamādidvāresu pūjanīyarukkhāyeva rukkhacetiyāni. Lokiyā hi dibbādhivuṭṭhāti vā maññamānā tesuyeva vā dibbasaññino hutvā ārāmavanarukkhe cittiṃ karonti pūjenti, tena te sabbepi cetiyānīti vuccanti. Bhiṃsanakānīti bhayajanakāni, passatopi suṇatopi bhayaṃ janenti. Salomahaṃsānīti saheva lomahaṃsena vattanti pavisamānasseva lomahaṃsajananato. Appeva nāma passeyyanti api nāma taṃ bhayabheravaṃ passeyyameva. Aparena samayenāti "etadahosi yannūnāhan"ti evaṃ cintitakālato paṭṭhāya aññena kālena.

Tattha ca me brāhmaṇa viharatoti tathārūpesu senāsanesu yaṃ yaṃ manussānaṃ āyācanūpahārakaraṇārahaṃ yakkhaṭṭhānaṃ pupphadhūpamaṃsaruhiravasāmedapihakapapphāsasurāmerayādīhi okiṇṇakilinnadharaṇitalaṃ ekanipātaṃ viya yakkharakkhasapisācānaṃ, yaṃ divāpi passantānaṃ hadayaṃ maññe phalati, taṇṭhānaṃ sandhāyāha "tattha ca me brāhmaṇa viharato"ti. Migo vā āgacchatīti siṅgāni vā khurāni vā koṭṭento gokaṇṇakhaggadīpivarāhādibhedo migo vā āgacchati, sabbacatuppadānañhi idha migoti nāmaṃ. Katthaci pana kāṇasiṅgālopi vuccati. Yathāha:-

"usabhasseva te khandho sīhasseva vijambhati

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๒๑๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. ภยเภรวสูตร”