Tattha "sampannasīlā"ti ettāvatā kira bhagavā catuppārisuddhisīlaṃ uddisitvā "pāṭimokkhasaṃvarasaṃvutā"ti iminā tattha jeṭṭhakasīlaṃ vitthāretvā dassesīti dīpavihāravāsī sumanatthero āha. Antevāsiko panassa tepiṭakacūḷanāgatthero āha:- ubhayatthāpi paṭimokkhasaṃvaro bhagavatā vutto, pāṭimokkhasaṃvaroyeva hi sīlaṃ. Itarāni pana tīṇi sīlanti vuttaṭṭhānaṃ nāma atthīti ananujānanto vatvā āha:- "indriyasaṃvaro nāma chadvārarakkhāmattakameva, ājīvapārisuddhi dhammena samena paccayuppattimattakaṃ, paccayanissitaṃ paṭiladdhapaccaye idamatthanti paccavekkhitvā paribhuñjanamattakaṃ. Nippariyāyena pāṭimokkhasaṃvaro ca sīlaṃ. Yassa so bhinno, ayaṃ chinnasīso viya puriso hatthapāde sesāni rakkhissatīti na vattabbo. Yassa pana so arogo, ayaṃ acchinnasīso viya puriso jīvitaṃ sesāni puna pākatikāni katvā rakkhituṃ sakkoti. Tasmā `sampannasīlā'ti iminā pāṭimokkhasaṃvaraṃ uddisitvā `sampannapāṭimokkhā'ti tasseva vevacanaṃ vatvā taṃ vitthāretvā dassento `paṭimokkhasaṃvarasaṃvutā' tiādimāhā"ti.

Tattha pāṭimokkhasaṃvarasaṃvutāti pāṭimokkhasaṃvarena samannāgatā. Ācāragocara- sampannāti ācārena ca gocarena ca sampannā. Anumattesūti appamattakesuvajjesūti akusaladhammesu. Bhayadassāvīti bhayadassino. Samādāyāti sammā ādiyitvā. Sikkhatha sikkhāpadesūti tantaṃ sikkhāpadaṃ sammā ādiyitvā sikkhatha. Apica samādāya sikkhatha sikkhāpadesūti yaṅkiñci sikkhāpadesu sikkhākoṭṭhāsesu sikkhitabbaṃ kāyikaṃ vā vācasikaṃ vā, taṃ sabbaṃ sammā ādāya sikkhathāti ayamettha saṅkhepo, vitthārato pana sabbānetāni pāṭimokkhasaṃvarādīni padāni visuddhimagge vuttāni.

[65] Ākaṅkheyya ceti idaṃ kasmā āraddhaṃ? sīlānisaṃsadassanatthaṃ. Sacepi hi acirapabbajitānaṃ vā duppaññānaṃ vā evamassa "bhagavā sīlaṃ pūrethāti vadati, ko nu kho sīlapūraṇe ānisaṃso, ko viseso, kā vuḍḍhī"ti. Tesaṃ sattarasa ānisaṃse dassetuṃ evamāha. Appeva nāma etaṃ sabrahmacārīnaṃ piyamanāpatādiṃ āsavakkhayapariyosānaṃ ānisaṃsaṃ sutvāpi sīlaṃ paripūressanti visakaṇṭakavāṇijo viya. Visakaṇṭakavāṇijo nāma guḷavāṇijoti vuccati.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๒๘๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. อากังเขยยสูตร”