Ekacco sakkoti tathā samāpajjituṃ, pāripanthike pana kicchena vikkhambheti. Ekacco tathā ca samāpajjati pāripanthike ca akiccheneva vikkhambheti. Na sakkoti nāḷikāyantaṃ viya yathāparicchedeyeva ca vuṭṭhātuṃ. Yo pana imaṃ tividhaṃpi sampadaṃ icchati, sopi sīlesvevassa paripūrikārīti.

Evaṃ abhiññāpādake jhāne vutte kiñcāpi abhiññānaṃ vāro āgato, atha kho naṃ bhagavā aggahetvāva yasmā na kevalaṃ abhiññāpādakajjhānāni ca abhiññāyoyeva ca sīlānaṃ ānisaṃso, apica kho cattāri arūpajjhānāni tayo ca heṭṭhā ariyamaggā tasmā taṃ sabbaṃ pariyādiyitvā dassetuṃ ākaṅkheyya ce .pe. Ye te santāti evamādimāha.

Tattha santāti aṅgasantatāya ceva ārammaṇasantatāya ca santā. Vimokkhāti paccanīkadhammehi vimuttattā ārammaṇe ca adhimuttattā. Atikkamma rūpeti rūpāvacarajjhāne atikkamitvā, ye te vimokkhā atikkamma rūpe santāti padasambandho, itarathā hi atikkamma rūpe kiṃ karotīti na paññāyeyyuṃ. Āruppāti ārammaṇato ceva vipākato ca rūpavirahitā. Kāyena phusitvāti nāmakāyena phusitvā pāpuṇitvā, adhigantvāti vuttaṃ hoti. Sesaṃ uttānameva. Idaṃ vuttaṃ hoti "yopi bhikkhu ime vimokkhe phusitvā viharitukāmo, sopi sīlesveva paripūrikārī assā"ti.

[67] Navamavāre tiṇṇaṃ saṃyojanānanti sakkāyadiṭṭhivikicchāsīlabbataparāmāsa- saṅkhātānaṃ tiṇṇaṃ bandhanānaṃ. Tāni hi saṃyojenti khandhagatibhavādīhi khandhagatibhavādayo vā kammaphalena, tasmā saṃyojanānīti vuccanti, bandhanānīti attho. Parikkhayāti parikkhayena. Sotāpannoti sotaṃ āpanno. Sototi ca maggassetaṃ adhivacanaṃ. Sotāpannoti taṃsamaṅgīpuggalassa. Yathāha "soto sototi hidaṃ sāriputta vuccati, katamo nukho sāriputta sototi, ayameva hi bhante ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathīdaṃ, sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo .pe. Sammāsamādhīti, sotāpanno sotāpannoti hidaṃ sāriputta vuccati. Katamo nukho sāriputta sotāpannoti. Yo hi bhante iminā aṭṭhaṅgikena maggena samannāgato, ayaṃ vuccati sotāpanno,

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๒๘๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. อากังเขยยสูตร”