Āhāravāravaṇṇanā

[90] Sādhāvusoti kho .pe. Āgato imaṃ saddhammanti evaṃ āyasmato sāriputtassa kusalākusalamukhena catusaccadesanaṃ sutvā taṃ āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ "sādhāvuso"ti iminā vacanena te bhikkhū abhinanditvā imasseva vacanassa samuṭṭhāpakena cittena anumoditvā vacasā sampaṭicchitvā cetasāva sampiyāyitvāti vuttaṃ hoti. Idāni yasmā thero nānappakārena catusaccadesanaṃ desetuṃ paṭibalo, yathāha "sāriputto bhikkhave pahoti cattāri ariyasaccāni vitthārena ācikkhituṃ desetun"ti, yasmā vā uttariṃpi desetukāmova hutvā "ettāvatāpi kho"ti avaca, tasmā aparenapi nayena saccadesanaṃ sotukāmā te bhikkhū āyasmantaṃ sāriputtaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchiṃsu. Tena sayameva pucchitvā visajjitapañhato uttariṃ siyā

Atha nesaṃ byākurumāno thero siyā āvusotiādimāha. Tatthāyaṃ anuttānapadavaṇṇanā. Āhāranti paccayaṃ. Paccayo hi āharati attano phalaṃ, tasmā "āhāro"ti vuccati.

Bhūtānaṃ vā sattānantiādīsu bhūtāti sañjātā nibbattā. Sambhavesinoti ye sambhavaṃ jātiṃ nibbattiṃ esanti gavesanti. Tattha catūsu yonīsu aṇḍajajalābujā sattā yāva aṇḍakosaṃ vatthikosaṃ ca na bhindanti, tāva sambhavesino nāma. Aṇḍakosaṃ vatthikosañca bhinditvā bahi nikkhantā bhūtā nāma. Saṃsedajā upapātikā ca paṭhamacittakkhaṇe sambhavesino nāma. Dutiyacittakkhaṇato pabhūti bhūtā nāma. Yena vā yena iriyāpathena jāyanti, yāva tato aññaṃ na pāpuṇanti, tāva sambhavesino nāma. Tato paraṃ bhūtā nāma.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๓๔๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. สัมมาทิฏฐิสูตร”