Uddesavārakathāvaṇṇanā

[106] Ekāyano ayaṃ bhikkhave maggoti kasmā bhagavā idaṃ suttamabhāsi? kururaṭṭhavāsīnaṃ gambhīradesanāpaṭiggahaṇasamatthatāya. Kururaṭṭhavāsino kira bhikkhubhikkhuniyo upāsakaupāsikāyo utupaccayādisampannattā tassa raṭṭhassa sappāyautupaccayavaseneva niccaṃ kallasarīrā kallacittāva honti. Te cittasarīrakallatāya anuggahitapaññābalā gambhīrakathaṃ paṭiggahetuṃ samatthā honti. Tena nesaṃ bhagavā imaṃ gambhīradesanāpaṭiggahaṇasamatthataṃ sampassanto ekavīsatiyā ṭhānesu kammaṭṭhānaṃ arahatte pakkhipitvā idaṃ gambhīratthaṃ satipaṭṭhānasuttaṃ abhāsi. Yathā hi puriso suvaṇṇacaṅkoṭakaṃ labhitvā tattha nānāpupphāni pakkhipeyya, suvaṇṇamañjusaṃ vā

Tenevettha aññānipi gambhīratthāni dīghanikāye mahānidānaṃ mahāsatipaṭṭhānaṃ imasmiṃ majjhimanikāye sāropamaṃ rukkhūpamaṃ raṭṭhapālaṃ māgaṇḍiyaṃ āneñjasappāyanti aññānipi suttāni desesi.

Apica tasmiṃ janapade catasso parisā pakatiyāva satipaṭṭhānabhāvanānu- yogamanuyuttā viharanti, antamaso dāsakammakaraparijanāpi satipaṭṭhānapaṭisaṃyuttameva kathaṃ kathenti. Udakatitthasuttakantanaṭṭhānādīsupi niratthakathā nāma nappavattati. Sace kāci itthī "amma kataraṃ satipaṭṭhānabhāvanaṃ manasikarosī"ti pucchitā "na kiñcī"ti vadati. Taṃ garahanti "niratthaṃ tava jīvitaṃ, jīvantīpi tvaṃ matasadisā"ti. Atha naṃ "mādāni puna evarūpamakāsī"ti ovaditvā aññataraṃ satipaṭṭhānaṃ uggaṇhāpenti. Yā pana "ahaṃ asukaṃ satipaṭṭhānaṃ nāma manasikaromī"ti vadati. Tassā "sādhu sādhū"ti sādhukāraṃ datvā "tava jīvitaṃ sujīvitaṃ, tvaṃ nāma manussattaṃ pattā, tavatthāya sammāsambuddho uppanno"tiādīhi pasaṃsanti. Na kevalaṃ cettha manussajātikāyeva satipaṭṭhānamanasikārayuttā, te nissāya viharantā tiracchānagatāpi. Tatrīdaṃ vatthu:- eko kira naṭo suvapoṭakaṃ gahetvā sikkhāpento vicarati. So bhikkhunūpassayaṃ upanissāya vasitvā gamanakāle suvapoṭakaṃ pamussitvā gato. Taṃ sāmaṇeriyo gahetvā paṭijaggiṃsu. Buddharakkhitotissa nāmaṃ akaṃsu. Taṃ ekadivasaṃ purato nisinnaṃ disvā mahātherī āha "buddharakkhitā"ti, kiṃ ayyeti. Atthi koci tava bhāvanāmanasikāroti, natthayyeti. Āvuso pabbajitānaṃ santike vasantena nāma vissaṭṭhaattabhāvena bhavituṃ na vaṭṭati, kocideva manasikāro icchitabbo, tvaṃ pana aññaṃ na sakkhissasi, "aṭṭhi aṭṭhī"ti sajjhāyaṃ karohīti. So theriyā ovāde ṭhatvā "aṭṭhī aṭṭhī"ti sajjhāyanto carati.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๓๘๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. สติปัฏฐานสูตร”