Sabbupādānapariññāvādā paṭijānamānāti mayaṃ sabbesaṃ upādānānaṃ pariññaṃ samatikkamaṃ vadāmāti evaṃ paṭijānamānā. Na sammā sabbupādānapariññaṃ paññapentīti sabbesaṃ upādānānaṃ samatikkamaṃ sammā na paññapenti. Keci kāmupādānamattassa pariññaṃ paññapenti, keci diṭṭhupādānamattassa paññapenti, keci sīlabbatupādānamattassāpi. Attavādupādānassa pana pariññaṃ paññapento nāma natthi. Tesaṃ pana bhedaṃ dassento kāmupādānassa pariññaṃ paññapentītiādimāha. Tattha sabbepi kāmupādānassa pariññaṃ paññapentiyeva, channavuti pāsaṇḍāpi hi "kāmā kho pabbajitena na sevitabbā"ti vatthupaṭisevanako kappatīti na paññapenti, akappiyameva katvā paññapenti. Ye pana sevanti, te theyyena sevanti. Tena vuttaṃ "kāmupādānassa pariññaṃ paññapentī"ti.

Yasmā "natthi dinnan"tiādīni gahetvā caranti. "sīlena suddhi vatena suddhi na bhāvanāya suddhī"ti gaṇhanti, attupaladdhiṃ nappajahanti, tasmā na diṭṭhupādānassa, na sīlabbatupādānassa, attavādupādānassa pariññaṃ paññapenti. Taṃ kissa hetūti taṃ apaññāpanaṃ etesaṃ kissa hetu kiṃ kāraṇā. Imāni hi te bhontoti yasmā te bhonto imāni tīṇi kāraṇāni yathāsabhāvato na jānantīti attho. Ye panettha dvinnaṃ pariññānaṃ paññāpanakāraṇaṃ diṭṭhiñceva sīlabbatañca "etaṃ pahātabban"ti yathāsabhāvato jānanti. Te sandhāya parato dve vārā vuttā. Tattha ye "atthi dinnan"tiādīni gaṇhanti, te diṭṭhupādānassa pariññaṃ paññapenti. Ye pana "sīlena suddhi, vatena suddhi, bhāvanāya suddhī"ti gaṇhanti, te sīlabbatupādānassapi pariññaṃ paññapenti. Attavādupādānassa pariññaṃ pana ekopi parato paññapetuṃ na sakkoti. Aṭṭhasamāpattilābhinopi hi candimasuriye pāṇinā parimajjitvāva samānāpi ca titthiyā tisso pariññā paññapenti. Attavādaṃ pana muñcituṃ na sakkonti. Tasmā punappunaṃ vaṭṭasmiṃyeva patanti, paṭhavījigucchanasasako viya hi ete.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๕๑๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. จูฬสีหนาทสูตร”