@5 cha.Ma. tadāyattavuttiyāya 6 cha.Ma. na hetū na paccayā 7 abhi. vibhaṅga 35/809/409

@ñāṇavibhaṅga. dasakaniddesa 8 cha.Ma. ṭhānāṭṭhānañāṇaṃ Gatiupadhikālapayogā vipākassa ṭhānaṃ. Kammaṃ hetu. Imassa pana ñāṇassa vitthārakathā "atthekaccāni pāpakāni kammasamādānāni gatisampattipaṭibāḷhāni na vipaccantī"tiādinā nayena abhidhamme āgatāyeva.

Sabbattha gāmininti sabbattha gatigāminiñca agatigāminiñca. Paṭipadanti maggaṃ. Yathābhūtaṃ pajānātīti bahūsupi manussesu ekameva pāṇaṃ ghātentesu imassa cetanā nirayagāminī bhavissati, imassa cetanā tiracchānayonigāminīti iminā nayena ekavatthusmiṃpi kusalākusalacetanāsaṅkhātānaṃ paṭipattīnaṃ aviparītato sabhāvaṃ jānātīti. Imassapi ca ñāṇassa vitthārakathā "tattha katamaṃ tathāgatassa sabbatthagāminiṃ paṭipadaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ? idha tathāgato `ayaṃ maggo ayaṃ paṭipadā nirayagāminī'ti pajānātī"tiādinā nayena abhidhamme āgatāyeva.

Anekadhātunti cakkhudhātuādīhi kāmadhātuādīhi vā dhātūhi bahudhātuṃ. Nānādhātunti tāsaṃyeva dhātūnaṃ vilakkhaṇattā nānappakāradhātuṃ. Lokanti khandhāyatanadhātulokaṃ. Yathābhūtaṃ pajānātīti tāsaṃ tāsaṃyeva dhātūnaṃ aviparītato sabhāvaṃ paṭivijjhati. Idaṃpi ñāṇaṃ "tattha katamaṃ tathāgatassa anekadhātunānādhātulokaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ? idha tathāgato khandhanānattaṃ pajānātī"tiādīnā nayena abhidhamme vitthāritameva.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๕๕๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. มหาสีหนาทสูตร”