๓. มหาทุกขักขันธสูตร

3. Mahādukkhakkhandhasuttavaṇṇanā

[163] Evamme sutanti mahādukkhakkhandhasuttaṃ. Tattha vinayapariyāyena tayo janā sambahulāti vuccanti, tato paraṃ saṃgho. Suttantapariyāyena tayo tayo eva, tato uddhaṃ sambahulāti vuccanti. Idha suttantapariyāyena sambahulāti veditabbā. Piṇḍāya pāvisiṃsūti paviṭṭhā, te pana na tāva paviṭṭhā, pavisissāmāti nikkhantā pana pavisiṃsūti vuttā. Yathākiṃ 2-? yathā gāmaṃ gamissāmīti nikkhanta- puriso taṃ gāmaṃ appattopi "kuhiṃ itthannāmo"ti vutte "gāmaṃ gato"ti vuccati, evaṃ. Paribbājakānaṃ ārāmoti jetavanato avidūre aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo atthi, taṃ sandhāya evamāhaṃsu. Samaṇo āvusoti āvuso tumhākaṃ satthā samaṇo gotamo. Kāmānaṃ pariññanti kāmānaṃ pahānaṃ samatikkamaṃ paññapeti. Rūpavedanādīsupi eseva nayo.

Tattha titthiyā sakasamayaṃ jānantā kāmānaṃ pariññaṃ paññapeyyuṃ paṭhamajjhānaṃ vadamānā, rūpānaṃ pariññaṃ paññapeyyuṃ arūpabhavaṃ vadamānā, vedanānaṃ pariññaṃ paññapeyyuṃ asaññibhavaṃ vadamānā. Te pana "idaṃ nāma paṭhamajjhānaṃ ayaṃ rūpabhavo ayaṃ arūpabhavo"tipi na jānanti. Te paññapetuṃ asakkontāpi kevalaṃ "paññapema paññapemā"ti vadanti. Tathāgato kāmānaṃ pariññaṃ anāgāmimaggena paññapeti, rūpavedanānaṃ arahattamaggena. Te evaṃ mahante visese vijjamānepi idha no āvuso ko visesotiādimāhaṃsu.

Tattha idhāti imasmiṃ paññāpane. Dhammadesanāya vā dhammadesananti yadidaṃ samaṇassa vā gotamassa dhammadesanāya saddhiṃ amhākaṃ dhammadesanaṃ, amhākaṃ vā dhammadesanāya saddhiṃ samaṇassa gotamassa dhammadesanaṃ ārabbha nānākaraṇaṃ vuccatha, taṃ kiṃ nāmāti vadanti. Dutiyapadepi eseva nayo. Iti te vemajjhe bhinnasuvaṇṇaṃ viya sāsanena saddhiṃ attano ladadhiṃ vacanamattena samadhuraṃ ṭhapayiṃsu.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๕๙๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. มหาทุกขักขันธสูตร”