Paṭhavimmeti maññatīti etatha pana kevalamhi mahāpaṭhaviṃ taṇhāvasena mamāyatīti iminā nayena pavattā ekā taṇhāmaññanā eva labbhatīti veditabbā. Sacāyaṃ mama kesā mama lomā mama ayoti evaṃ yathāvuttappabhedāya sabbāyapi ajjhattikabāhirāya paṭhaviyā yojetabbāti.

Paṭhaviṃ abhinandatīti vuttappakārameva paṭhaviṃ taṇhādiṭṭhīhi abhinandati, assādeti, parāmasati cāti vuttaṃ hoti. "paṭhaviṃ maññatī"ti eteneva etasmiṃ atthe siddhe kasmā evaṃ vuttanti ce. Avicāritametaṃ porāṇehi. Ayampana me attano mati, desanāvilāsato vā ādīnavadassanato vā. Yassā hi dhammadhātuyā supaṭividdhattā nānānayavicitradesanāvilāsasampanno, ayaṃ sā bhagavatā supaṭividdhā. Tasmā pubbe maññanāvasena kilesuppattiṃ dassetvā idāni abhinandanādivasena dassento desanāvilāsato vā idamāha. Yo vā paṭhaviṃ maññati, paṭhaviyā maññati, paṭhavito maññati, paṭhavī meti maññati, so yasmā na sakkoti paṭhavīnissitaṃ taṇhaṃ vā diṭṭhiṃ vā pahātuṃ, tasmā paṭhaviṃ abhinandati. Yo ca paṭhaviṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati, dukkhañca ādīnavoti ādīnavadassanatopi idamāha. Vuttaṃ cetaṃ bhagavatā "yo bhikkhave paṭhavīdhātuṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati, yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmāti vadāmī"ti.

Evaṃ paṭhavīvatthukaṃ maññanañca abhinandanañca vatvā idāni yena kāraṇena so maññati abhinandati, taṃ kāraṇaṃ āvīkaronto āha "taṃ kissa hetu, apariññātaṃ tassāti vadāmī"ti. Tassattho, so puthujjano taṃ paṭhaviṃ kissa hetu maññati, kena kāraṇena maññati, abhinandatīti ce. Apariññātaṃ tassāti vadāmīti, yasmā taṃ vatthu tassa apariññātaṃ, tasmāti vuttaṃ hoti. Yo hi paṭhaviṃ parijānāti, so tīhi pariññāhi parijānāti ñātapariññāya tīraṇapariññāya pahānapariññāyāti.

Tattha katamā ñātapariññā? paṭhavīdhātuṃ jānāti, ayaṃ paṭhavīdhātu ajjhattikā Ayaṃ bāhirā, idamassālakkhaṇaṃ, imāni rasapaccupaṭṭhānapadaṭṭhānānīti, ayaṃ