@4 cha.Ma. udakapupphuḷako 5 cha.Ma. pajahimeva 6 cha.Ma. nīharimeva 7 Sī., i. byanteva,

@Ma.mū 12/207/176 passitabbaṃ 8 cha.Ma. dukkhuppādana....., 9 cha.Ma. balavantakhādikā Vadhabandhādīni anubhavante attano kasivāṇijjādīni kammāni katvā jīvituṃ na labhantīti kāruññaṃ uppādeti, taṃ sandhāya "uppajjati vihiṃsāvitakko"ti āha. Tathā tathāti tena tena kāraṇena. Idaṃ vuttaṃ hoti:- kāmavitakkādīsu yaṃ yaṃ vitakketi, yaṃ yaṃ vitakkaṃ pavatteti, tena tena cassākārena kāmavitakkādibhāveneva cetaso na hi hotīti. Pahāsi nekkhammavitakkanti nekkhammavitakkaṃ pajahati. Bahulamakāsīti bahulaṃ akāsi. Tassa taṃ kāmavitakkāya cittanti tassa taṃ cittaṃ kāmavitakkatthāya. Yathā kāmavitakkasampayuttaṃ hoti, evameva namatīti attho. Sesapadesupi eseva nayo.

Idāni atthadīpakaṃ upamaṃ dassento seyyathāpītiādimāha. Tattha kiṭṭhasambādheti sassasambādhe. Ākoṭṭeyyāti ujukaṃ piṭṭhikaṃ pahareyya. Paṭikoṭṭeyyāti tiriyaṃ phāsukāsu pahareyya. Sanniruddheyyāti āvaritvā tiṭṭheyya. Sannivāreyyāti ito cito ca gantuṃ na dadeyya. Tatonidānanti tena kāraṇena, evaṃ arakkhitānaṃ gunnaṃ paresaṃ sassakhādanakāraṇenāti attho. Bālo hi gopālako evaṃ gāvo arakkhamāno "ayaṃ amhākaṃ bhattavetanaṃ khādati, ujuṃ gāvo rakkhituṃpi na sakkoti, kulehi saddhiṃ veraṃ gaṇhāpetī"ti gosāmikānaṃpi santikā vadhādīni pāpuṇāti, kiṭṭhasāmikānaṃpi. Paṇḍito pana imāni cattāri bhayāni sampassanto gāvo phāsukaṃ rakkhati, taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Ādīnavanti upaddavaṃ. Okāranti lāmakabhāvaṃ, khandhesu okāraṃ. Saṅkilesanti saṅkiliṭṭhabhāvaṃ. Nekkhammeti nekkhammamhi. Ānasaṃsanati visuddhipakkhaṃ. Vodānapakkhanti idamasseva vevacanaṃ, kusalānaṃ dhammānaṃ nekkhammamhi visuddhipakkhaṃ addasanti attho.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๖๔๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. เทวธาวิตักกสูตร”