Kusalapasañhitanti kusalanissitaṃ kusalassa paccayabhūtaṃ. Ajjhattamevāti gocarajjhattameva palagaṇḍoti vaḍḍhakī. Sukhumāya āṇiyāti yaṃ āṇiṃ nīharitukāmo hoti, tato sukhumatarāya sāradāruāṇattiyā. Oḷārikaṃ āṇinti candanaphalake vā sāraphalake vā ākoṭitaṃ visamāṇiṃ. Abhinihaneyyāti muggarena ākoṭento haneyya. Abhinīhareyyāti evaṃ abhihananto phalakato nīhareyya. Abhinivatteyyāti idāni bahū nikkhantāti ñatvā hatthena cāletvā nikkaḍḍheyya. Tattha phalakaṃ viya cittaṃ, phalake visamāṇi viya akusalavitakko, sukhumāṇi viya asubhabhāvanādikusalanimittaṃ, sukhumāṇiyā oḷārikāṇinīharaṇaṃ viya asubhabhāvanādīhi kusalanimittehi tesaṃ vitakkānaṃ nīharaṇaṃ.

[217] Ahikuṇapenātiādi atijegucchapaṭikkūlakuṇapadassanatthaṃ vuttaṃ. Kaṇṭhe ālaggenāti katthacideva paccatthikena ānetvā kaṇṭhe bandhena paṭimukkena. Aṭṭiyeyyāti aṭṭo dukkhito bhaveyya. Harāyeyyāti lajjeyya. Jiguccheyyāti sañjātajiguccho bhaveyya.

Pahīyantīti evaṃ imināpi kāraṇena ete akusalā dhammā sāvajjā dukkhavipākāti attano paññābalena upaparikkhato ahikuṇapādīni viya jigucchantassa pahīyanti. Yo pana attano paññābalena upaparikkhituṃ na sakkoti, tena ācariyaṃ vā upajjhāyaṃ vā aññataraṃ vā garuṭṭhānīyaṃ sabrahmacāriṃ saṃghattheraṃ vā upasaṅkamitvā gaṇḍiṃ paharitvā bhikkhusaṃghameva vā sannipātetvā ārocetabbaṃ, bahunnaṃ hi sannipāte bhavissateva eko paṇḍitamanusso, svāyaṃ evaṃ etesu ādīnavo daṭṭhabboti kathissati, kāyavicchindanīyakathādīhi vā pana te vitakke niggaṇhissatīti.

[218] Asatimanasikāro āpajjitabboti neva so vitakko saritabbo na manasikātabbo, aññavihiteneva bhavitabbaṃ. Yathā hi rūpaṃ apassitukāmo puriso akkhīni nimmileyya, evametaṃ mūlakammaṭṭhānaṃ gahetvā nisinnabhikkhunā

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๖๕๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. วิตักกสัณฐานสูตร”