@bhūtārocanasikkhāpada 5 kh. jā. duka. 27/340/95 mūlapariyāyajātaka (syā)

@6 dī. mahā. 10/220/137 parinibbutakathā 7 vinaYu. mahāvi. 2/90/160 Vā gahapatiputtaṃ vā pañcahi kāmaguṇehi samappitaṃ samaṅgībhūtan"ti vuttanayena bhūte subhā sukhitāti gahetvā rajjati, disvāpi ne rajjati, sutvāpi ghāyitvāpi sāyitvāpi phusitvāpi ñatvāpi evaṃ bhūtesu taṇhāmaññanāya maññati. "aho vatāhaṃ khattiyamahāsālānaṃ vā sahabyataṃ upapajjeyyan"tiādinā vā pana nayena appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṃ paṇidahati, evaṃpi bhūtesu taṇhāmaññanāya maññati. Attano pana bhūtānañca sampattivipattiṃ nissāya attānaṃ vā seyyaṃ dahati. Bhūtesu yaṅkiñci bhūtaṃ hīnaṃ attānaṃ vā hīnaṃ, yaṅkiñci bhūtaṃ seyyaṃ. Attānaṃ vā bhūtañca attanā sadisaṃ dahati. Yathāha "idhekacco jātiyā vā .pe. Aññataraññatarena vatthunā pubbakālaṃ parehi sadisaṃ attānaṃ dahati, aparakālaṃ attānaṃ seyyaṃ dahati, pare hīne dahati, yo evarūpo māno .pe. Ayaṃ vuccati mānātimāno"ti. Evaṃ bhūtesu mānamaññanāya maññati.

Bhūte pana "niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā"ti vā "sabbe sattā sabbe pāṇā sabbe bhūtā sabbe jīvā avasā abalā aviriyā niyatisaṅgatibhāvapariṇatā chasvevābhijātīsu sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī"ti vā maññamāno diṭṭhimaññanāya maññati. Evaṃ bhūte tīhi maññanāhi maññati.

Kathaṃ bhūtesu maññati? tesu tesu bhūtesu attano uppattiṃ sukhuppattiṃ Vā ākaṅkhati. Evaṃ tāva taṇhāmaññanāya bhūtesu maññati. Bhūtesu vā uppattiṃ ākaṅkhamāno dānaṃ deti, sīlaṃ samādiyati, uposathakammaṃ karoti. Evaṃpi bhūtesu taṇhāmaññanāya maññati. Bhūte pana samūhagāhena gahetvā tattha ekacce bhūte seyyato dahati, ekacce sadisato vā hīnato vāti. Evaṃ bhūtesu mānamaññanāya maññati. Tathā ekacce bhūte niccā dhuvāti maññati. Ekacce aniccā adhuvāti, ahaṃpi bhūtesu aññatarosmīti maññati. Evaṃ bhūtesu diṭṭhimaññanāya maññatīti.