[241] Idāni yo pañcasu khandhesu tividhagāhavasena ahaṃ mamanti gaṇhāti, so mayhaṃ sāsane ayaṃ ariṭṭho viya kalalaṃ vā kacavaraṃ vā pakkhipatīti dassento chayimāni bhikkhavetiādimāha. Tattha diṭṭhiṭṭhānānīti diṭṭhipi diṭṭhiṭṭhānaṃ, diṭṭhiyā ārammaṇaṃpi diṭṭhiṭṭhānaṃ, diṭṭhiyā paccayopi. Rūpaṃ etaṃ mamātiādīsu

@4 Ma.Ma. 13/156/130 laṭukikopamasutta 5 Ma.mū. 12/401/359 mahātaṇhāsaṅkhayasutta Etaṃ mamāti taṇhāgāho. Esohamasmīti mānaggāho. Eso me attāti diṭṭhiggāho hoti. Evaṃ rūpārammaṇā taṇhāmānadiṭṭhiyo kathitā honti. Rūpaṃ pana attāti na vattabbaṃ. Vedanādīsupi eseva nayo. Diṭṭhaṃ rūpāyatanaṃ, sutaṃ saddāyatanaṃ, mutaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ, tañhi patvā gahetabbato mutanti vuttaṃ. Avasesāni sattāyatanāni viññātannāma. Pattanti pariyesitvā vā apariyesitvā vā pattaṃ. Pariyesitanti pattaṃ vā appattaṃ vā pariyesitaṃ. Anuvicaritaṃ manasāti cittena anusañcaritaṃ. Lokasmiṃ hi pariyesitvā pattaṃpi atthi, pariyesitvā no pattaṃpi. Apariyesitvā pattampi atthi, apariyesitvā no pattampi. Tattha pariyesitvā pattaṃ pattannāma. Pariyesitvā no pattaṃ pariyesitaṃ nāma. Apariyesitvā pattañca apariyesitvā no pattañca manasānucaritaṃ nāma.

Athavā pariyesitvā pattaṃpi apariyesitvā no pattampi pattaṭṭhena pattaṃ nāma. Pariyesitvā no pattameva pariyesitannāma. Apariyesitvā pattañca apariyesitvā no pattañca manasānucaritannāma. Sabbaṃ vā etaṃ manasānucaritattā manasānucaritaṃ nāma. Iminā viññāṇārammaṇā taṇhāmānadiṭṭhiyo kathitā, desanāvilāsena heṭṭhā diṭṭhādiārammaṇavasena viññāṇaṃ dassitaṃ. Yampi taṃ diṭṭhiṭṭhānanti yaṃpi etaṃ so lokotiādinā nayena pavattadiṭṭhiṭṭhānaṃ.