1. Mūlapariyāyasuttavaṇṇanā
[1] Yaṃ panetaṃ "evamme suttan"tiādikaṃ nidānaṃ. Tattha evanti nipātapadaṃ. Meti ādīni nāmapadāni. Ukkaṭṭhāyaṃ viharatīti ettha vīti upasaggapadaṃ. Haratīti ākhyātapadanti iminā tāva nayena padavibhāgo veditabbo.
Atthato pana evaṃsaddo tāva upamūpadesasampahaṃsanagarahaṇavacana- sampaṭiggahākāranidassanāvadhāraṇādianekatthappabhedo. Tathāhesa "evaṃ jātena maccena kattabbaṃ kusalaṃ bahun"ti evamādīsu upamāyaṃ āgato. "evante abhikkamitabbaṃ, evaṃ paṭikkamitabban"tiādīsu upadese. "evametaṃ bhagavā evametaṃ sugatā"ti ādīsu sampahaṃsane. "evamevaṃ panāyaṃ vasalī yasmiṃ vā tasmiṃ vā tassa muṇḍakassa samaṇassa vaṇṇaṃ bhāsati"tiādīsu garahaṇe. "evaṃ bhanteti kho te bhikkhū bhagavato paccassosun"tiādīsu vacanasampaṭiggahe. "evaṃ byākho ahaṃ bhante bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmī"tiādīsu ākāre. "ehi tvaṃ māṇava, yena samaṇo ānando, tenupasaṅkama, upasaṅkamitvā mama vacanena samaṇaṃ ānandaṃ appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ puccha `subho māṇavo todeyyaputto bhavantaṃ ānandaṃ appābādhaṃ .pe. Phāsuvihāraṃ pucchatī"ti, evañca vadehi `sādhu kira bhavaṃ ānando, yena subhassa māṇavassa todeyyaputtassa nivesanaṃ, tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā"tiādīsu nidassane. "taṃ kiṃ maññatha kālāmā, ime dhammā kusalā vā akusalā vāti? akusalā bhante, sāvajjā vā anavajjā vāti? sāvajjā bhante, viññugarahitā vā viññuppasatthā vāti? viññugarahitā bhante, samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattanti no vā, kathaṃ vā ettha hotīti? samattā bhante samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattanti evaṃ no ettha hotītiādīsu avadhāraṇe. Svāyamidha ākāranidassanāvadhāraṇesu daṭṭhabbo.