@6 khu. cūḷa. 30/195/100 (syā) 7 aṅ. tika. 20/86/225

@8 cha.Ma. paññāya adhivacananti Ca eko vammiko atthi, so rattiṃ dhūmāyati, divā pajjalati, brāhmaṇo antevāsiṃ sumedhaṃ māṇavaṃ āha "tāta ayaṃ vammiko rattiṃ dhūmāyati, divā pajjalati, vikāramassa passissāma, bhinditvā naṃ cattāro koṭṭhāse katvā khipāhī"ti. So sādhūti kuddālaṃ gahetvā samehi pādehi paṭhaviyaṃ patiṭṭhāya tathā akāsi. Tatra ācariyabrāhmaṇo viya bhagavā. Sumedhamāṇavako viya sekkho bhikkhu. Vammiko viya kāyo. "tāta ayaṃ vammiko rattiṃ dhūmāyati, divā pajjalati, vikāramassa passissāma, bhinditvā naṃ cattāro koṭṭhāse katvā khipāhī"ti brāhmaṇena vuttakālo viya "bhikkhu cātummahābhūtikaṃ kāyaṃ cattāro koṭṭhāse katvā pariggaṇhāhī"ti bhagavatā vuttakālo. Tassa sādhūti kuddālaṃ gahetvā tathā karaṇaṃ viya sekkhassa bhikkhuno "yo vīsatiyā koṭṭhāsesu thaddhabhāvo, ayaṃ paṭhavīdhātu. Yo dvādasasu koṭṭhāsesu ābandhanabhāvo, ayaṃ āpodhātu. Yo catūsu koṭṭhāsesu paripācanabhāvo, ayaṃ tejodhātu. Yopi chasu koṭṭhāsesu vitthambhanabhāvo, ayaṃ vāyodhātū"ti evaṃ catudhātuvavatthānavasena kāyapariggaho veditabbo.

Laṅgīti kho bhikkhūti kasmā bhagavā avijjaṃ laṅgīti katvā dassesīti. Yathā hi nagarassa dvāraṃ pidhāya palighe payojite mahājanassa gamanaṃ pacchijjati, ye nagarassa anto, te antoyeva honti. Ye bahi, te bahiyeva. Evameva yassa ñāṇamukhe avijjālaṅgī patati, tassa nibbānasampāpakaṃ ñāṇagamanaṃ pacchijjati, tasmā avijjaṃ laṅgiṃ katvā dassesi. Pajaha avijjanti ettha kammaṭṭhānauggahaparipucchāvasena avijjāppahānaṃ kathitaṃ.

Uddhumāyikāti kho bhikkhūti ettha uddhumāyikamaṇḍūko nāma no mahanto, nakhapiṭṭhippamāṇo hoti, purāṇapaṇṇantare vā gacchantare vā valliantare vā vasati. So daṇḍakakoṭiyā vā vallikoṭiyā vā paṃsucuṇṇakena vā ghaṭṭito āyamitvā mahanto parimaṇḍalo beluvapakkappamāṇo hutvā cattāro pāde ākāsagate katvā pacchinnagamano hutvā amittavasaṃ yāti, kākakulalādibhattameva hoti. Evameva ayaṃ kodho paṭhamaṃ uppajjanto cittāvilamattakova hoti. Tasmiṃ khaṇe aniggahito

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๗๒๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. วัมมิกสูตร”