4. Rathavinītasuttavaṇṇanā

[252] Evamme sutanti rathavinītasuttaṃ. Tattha rāgaheti evaṃnāmake nagare, tañahi mandhātumahāgovindādīhi pariggahitattā rājagahanti vuccati. Aññepettha pakāre vaṇṇayanti. Kintehi, nāmametaṃ tassa nagarassa. Taṃ panetaṃ buddhakāle ca cakkavattikāle ca nagaraṃ hoti, sesakāle suññaṃ hoti yakkhapariggahitaṃ, tesaṃ vasanavanaṃ hutvā tiṭṭhati. Veḷuvane kalandakanivāpeti veḷuvananti tassa uyyānassa nāmaṃ, taṃ kira veḷūhi parikkhittaṃ ahosi aṭṭhārasahatthena ca pākārena, gopuraṭṭālakayuttaṃ nīlobhāsaṃ manoramaṃ, tena veḷuvananti vuccati. Kalandakānaṃ cettha nivāpaṃ adaṃsu, tena kalandakanivāpoti vuccati.

Pubbe kira aññataro rājā tattha uyyānakīḷanatthaṃ āgato surāmadena matto divā seyyaṃ upagato supi. Parijanopissa "sutto rājā"ti pupphaphalādīhi palobhiyamāno ito cito ca pakkāmi, atha surāgandhena aññatarasmā susirarukkhā kaṇhasappo nikkhamitvā raññābhimukho āgacchati. Taṃ disvā rukkhadevatā "rañño

Rājā paṭibujjhi, kaṇhasappo nivatto. So taṃ disvā "imāya mama jīvitaṃ dinnan"ti kālakānaṃ tattha nivāpaṃ ṭhapesi, abhayaghosanaṃ ca ghosāpesi. Tasmā taṃ tato pabhūti kalandakanivāpanti saṅkhyaṃ gataṃ. Kalandakāti hi kālakānaṃ nāmaṃ.