Bhagavati no āvuso brahmacariyaṃ vussatīti āvuso kiṃ amhākaṃ bhagavato santike āyasmatā brahmacariyaṃ vussatīti idaṃ āyasmā sāriputto tassa bhagavati brahmacariyavāsaṃ jānantopi kathāsamuṭṭhāpanatthaṃ pucchi. Purimakathāya hi appatiṭṭhitāya pacchimakathā na jāyati, tasmā evaṃ pucchi. Thero anujānanto "evamāvuso"ti āha. Athassa pañhāvissajjanaṃ sotukāmo āyasmā sāriputto "kiṃ nu kho āvuso sīlavisuddhatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussatī"ti paṭipāṭiyā satta visuddhiyo pucchi. Tāsaṃ vitthārakathā visuddhimagge vuttā āyasmā pana puṇṇo yasmā catuppārisuddhisīlādīsu ṭhitassāpi brahmacariyavāso matthakaṃ na pāpuṇāti, tasmā "no hidaṃ āvuso"ti sabbaṃ paṭikkhipi.

Kimatthaṃ carahāvusoti yadi sīlavisuddhiādīnaṃ atthāya brahmacariyaṃ na vussati, atha kimatthaṃ vussatīti pucchi. Anupādāparinibbānatthaṃ kho āvusoti ettha anupādāparinibbānaṃ nāma appaccayaparinibbānaṃ. Dvedhā upādānāni gahaṇūpādānañca paccayūpādānañca. Gahaṇūpādānaṃ nāma kāmūpādānādikaṃ catubbidhaṃ, paccayūpādānaṃ nāma avijjāpaccayā saṅkhārāti evaṃ vuttapaccayā. Tattha gahaṇūpādānavādino ācariyā anupādāparinibbānanti catūsu upādānesu aññatarenāpi kañci dhammaṃ agahetvā pavattaṃ arahattaphalaṃ anupādāparinibbānanti kathenti. Taṃ hi na ca upādānasampayuttaṃ hutvā kañci dhammaṃ upādiyati, kilesānañca

Paccayūpādānavādino pana anupādāparinibbānanti appaccayaparinibbānaṃ. Paccayavasena anuppannaṃ asaṅkhataṃ amatadhātumeva anupādāparinibbānanti kathenti. Ayaṃ anto, ayaṃ koṭi, ayaṃ niṭṭhā. Appaccayaparinibbānaṃ pattassa hi brahmacariyavāso matthakaṃ patto nāma hoti, tasmā thero "anupādāparinibbānatthan"ti āha.

Atha naṃ anuyuñjanto āyasmā sāriputto "kiṃ nu kho āvuso sīlavisuddhi anupādāparinibbānan"ti puna pucchaṃ ārabhi.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๗๕๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. รถวินีตสูตร”