Viññātanti manasā viññātaṃ, sesānaṃ sattannaṃ āyatanānañca etaṃ adhivacanaṃ dhammārammaṇassa vā. Idha pana sakkāyapariyāpannameva labbhati. Vitthāro panettha diṭṭhavāre vuttanayena veditabbo.

Ekattavārādivaṇṇanā

[6] Evaṃ sabbaṃ sakkāyabhedaṃ diṭṭhādīhi catūhi dassetvā idāni tameva samāpannakavārena asamāpannakavārena ca dvidhā dassento ekattaṃ nānattanti ādimāha.

Ekattanti. Iminā samāpannakavāraṃ dasseti. Nānattanti iminā asamāpannakavāraṃ. Tesaṃ ayaṃ vacanattho, ekabhāvo ekattaṃ. Nānābhāvo nānattanti. Yojaṇā panettha samāpannakavāraṃ catūhi khandhehi asamāpannakavārañca pañcahi khandhehi bhinditvā "rūpaṃ attato samanupassatī"ti ādinā sāsananayena paṭhavīvārādīsu vuttena ca aṭṭhakathānayena yathānurūpaṃ vīmaṃsitvā veditabbā. Keci pana ekattanti ekattanayaṃ vadanti nānattanti nānattanayaṃ. Apare "ekattasaññī attā hoti arogo parammaraṇā, nānattasaññī attā hotī"ti evaṃ diṭṭhābhinivesaṃ. Taṃ sabbaṃ idhānadhippetattā ayuttameva hoti.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๗๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มูลปริยายสูตร”