@4 cha.Ma. kaḍḍheyya 5 cha.Ma. vālaṃ 6 cha.Ma. nipphoṭeyyāti Bhuñjantā pivantā khādantā dhovanti. Mahantā kīḷā hoti. Rañño nāgo taṃ kīḷaṃ disvā gambhīraṃ udakaṃ anupavisitvā soṇḍāya udakaṃ gahetvā sakiṃ kumbhe sakiṃ piṭṭhiyaṃ sakiṃ ubhosu passesu sakiṃ antarapiṭṭhiyaṃ pakkhipanto kīḷittha, tadupādāya taṃ kīḷitajātaṃ sāṇadhovikaṃ nāma vuccati, taṃ sandhāya vuttaṃ "sāṇadhovikaṃ nāma kīḷitajātaṃ kīḷatī"ti. Kiṃ so bhavamāno saccako nigaṇṭhaputto, yo bhagavato vādaṃ āropessatīti yo saccako nigaṇṭhaputto bhagavato vādaṃ āropessati, so kiṃ bhavamāno kiṃ yakkho bhavamāno udāhu indo, udāhu brahmā bhavamāno bhagavato vādaṃ āropessati, na hi sakkā pakatimanussena bhagavato vādaṃ āropetunti ayamettha adhippāyo.

[355] Tena kho pana samayenāti yasmiṃ samaye saccako ārāmaṃ pāvisi, tasmiṃ. Kismiṃ pana samaye pāvisīti? mahāmajjhantikasamaye. Kasmā pana tasmiṃ samaye caṅkamantīti? paṇītabhojanapaccayassa thīnamiddhassa vinodanatthaṃ. Divā padhānikā vā te. Tādisānañhi pacchābhattaṃ caṅkamitvā nhātvā sarīraṃ utuṃ gaṇhāpetvā nisajja samaṇadhammaṃ karontānaṃ cittaṃ ekaggaṃ hoti. Yena te bhikkhūti so kira kuhiṃ samaṇo gotamoti pariveṇato pariveṇaṃ gantvā pucchitvā pavisissāmīti vilokento araññahatthī viya caṅkame caṅkamamāne paṃsukūlikabhikkhū disvā tesaṃ santikaṃ agamāsi. Taṃ sandhāya "yena te bhikkhū"tiādi vuttaṃ. Kahaṃ nu kho bhoti katarasmiṃ āvāse vā leṇe vā maṇḍape vāti attho. Esa aggivessana bhagavāti tadā kira bhagavā paccūsakāle mahākaruṇāsamāpattiṃ samāpajjitvā dasasahassacakkavāḷe sabbaññutañāṇajālaṃ pattharitvā bodhaneyyasattaṃ olokento addasa "sve saccako nigaṇṭhaputto mahatiṃ licchaviparisaṃ gahetvā mama vādaṃ āropetukāmo āgamissatī"ti. Tasmā pātova sarīrapaṭijagganaṃ katvā bhikkhusaṃghaparivāro vesāliyaṃ piṇḍāya caritvā piṇḍapātapaṭikkanto mahāparisāya nisīdituṃ sukhaṭṭhāne nisīdissāmīti gandhakuṭiṃ apavisitvā mahāvane aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi, te bhikkhū bhagavato vattaṃ dassetvā āgatā, saccakena puṭṭhā dūre nisinnaṃ bhagavantaṃ dassentā "esa aggivessana bhagavā"ti āhaṃsu.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๘๙๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. จูฬสัจจกสูตร”