Mahatiyā licchaviparisāya saddhinti heṭṭhā pañcamattehi licchavisatehi parivutoti vuttaṃ. Te etassa antevāsikāyeva, antovesāliyaṃ pana saccako pañcamattāni licchavirājasatāni gahetvā "vādatthiko bhagavantaṃ upasaṅkamanto"ti sutvā dvinnaṃ paṇḍitānaṃ kathāsallāpaṃ sossāmāti yebhuyyena manussā nikkhantā, evaṃ sā mahatī parisā aparicchinnagaṇanā nāma ahosi. Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Añjaliṃ paṇāmetvāti ete ubhatopakkhikā, te evaṃ cintesuṃ "sace no micchādiṭṭhikā codissanti `kasmā tumhe samaṇaṃ gotamaṃ vanditthā'ti, tesaṃ `kiṃ añjalimattakaraṇenapi vanditaṃ hotī'ti vakkhāma. Sace no sammādiṭṭhikā codissanti' kasmā bhagavantaṃ na vanditthā'ti, `kiṃ sīsena bhūmiṃ paharanteneva vanditaṃ hoti, nanu añjalikammaṃpi vandanāevā'ti vakkhāmā"ti. Nāmagottanti bho gotama ahaṃ asukassa putto datto nāma mitto nāma idha āgatoti vadantā nāmaṃ sāventi nāma. Bho gotama ahaṃ vāsiṭṭho nāma kaccāyano nāma idha āgatoti vadantā gottaṃ sāventi nāma. Ete kira daliddā jiṇṇakulaputtā parisamajjhe nāmagottavasena pākaṭā bhavissāmāti evaṃ akaṃsu. Ye pana tuṇhībhūtā nisīdiṃsu, te kerāṭikā ceva andhabālā ca. Tattha kerāṭikā "ekaṃ dve kathāsallāpe karonto vissāsiko hoti, atha vissāse sati ekaṃ dve bhikkhā adātuṃ na yuttan"ti tato attānaṃ mocentā tuṇhī nisīdanti. Andhabālā aññāṇatāyeva avakkhittamattikāpiṇḍo viya yattha katthaci tuṇhībhūtā nisīdanti.

[356] Kiñcideva desanti kañci okāsaṃ kiñci kāraṇaṃ, athassa bhagavā pañhāpucchane ussāhaṃ janento āha puccha aggivessana yadākaṅkhasīti. Tassattho:- "puccha yadi ākaṅkhasi, na me pañhāvissajjane bhāro atthi". Athavā "puccha yaṃ ākaṅkhasi, sabbante vissajjessāmī"ti sabbaññuppavāraṇaṃ pavāresi asādhāraṇaṃ paccekabuddhaaggasāvakamahāsāvakehi. Te hi yadā kaṅkhasīti na vadanti, sutvā vedissāmāti vadanti. Buddhā pana "pucchāvuso yadākaṅkhasī"ti vā "puccha mahārāja, yadākaṅkhasī"ti vā

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๘๙๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. จูฬสัจจกสูตร”