@3 cha.Ma. santike 4 Sī. vātakasitapabbatavihāraṃ

Tasmiṃ ca kāle tissamahārājā uposathakammaṃ karonto cetiyapabbate rājaleṇe vasati. So therassa upaṭṭhākabhikkhuno saññaṃ adāsi "yadā mayhaṃ ayyo pañhaṃ vissajjesi, dhammaṃ vā katheti, tadā me saññaṃ dadeyyāthā"ti. Theropi ekasmiṃ dhammassavanadivase bhikkhusaṃghaparivuto kaṇṭakacetiyaṅgaṇaṃ āruyha cetiyaṃ vanditvā kāladumbarirukkhamūle aṭṭhāsi. Atha naṃ eko piṇḍapātikatthero kāḷakārāmasuttante pañhaṃ pucchi. Thero nanu āvuso ajja dhammassavanadivasoti āha. Āma bhante dhammassavanadivasoti. Tenahi pīṭhakaṃ ānetha, idheva nisinnā dhammassavanaṃ karissāmāti. Athassa rukkhamūle āsanaṃ paññapetvā adaṃsu. Thero pubbagāthā vatvā kāḷakārāmasuttaṃ ārabhi. Sopissa upaṭṭhākadaharo rañño saññamadāsi. Rājā pubbagāthāsu aniṭṭhitāsuyeva pāpuṇi, patvā ca aññātakaveseneva parisante ṭhatvā tiyāmarattiṃ ṭhitakova dhammaṃ sutvā therassa idamavoca bhagavāti vacanakāle sādhukāraṃ adāsi. Thero ñatvā kadā āgatosi mahārājāti pucchi. Pubbagāthāosāraṇakāleyeva bhanteti. Mahārāja dukkarante katanti. Nayidaṃ bhante dukkaraṃ, yadi pana me ayyassa dhammakathaṃ āraddhakālato paṭṭhāya ekapadepi aññāvihitabhāvo ahosi, tambapaṇṇidīpassa patodayaṭṭhinitudanamattepi ṭhāne sāmibhāvo nāma me mā hotūti sapathaṃ akāsi.

Tasmiṃ pana sutte buddhaguṇā paridīpitā, tasmā rājā pucchi "ettakāva bhante buddhaguṇā, udāhu aññepi atthī"ti. Mayā kathitato mahārāja akathitameva bahu appamāṇanti. Upamaṃ bhante karothāti. Yathā mahārāja karīsasahassamatte sālikkhette ekasālisīsato avasesasālīyeva bahū, evaṃ mayā kathitaguṇā appā, avasesā bahūti. Aparaṃpi bhante upamaṃ karothāti. Yathā mahārāja mahāgaṅgāya oghapuṇṇāya sūcipāsaṃ sammukhaṃ kareyya, sūcipāsena gataṃ udakaṃ appaṃ, sesaṃ bahu, evameva mayā kathitaguṇā appā, avasesā bahūti. Aparaṃpi bhante upamaṃ karothāti. Idha mahārāja vātakasakuṇā nāma ākāse kīḷantā vicaranti, khuddakā sā

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๙๒๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. มหาสัจจกสูตร”