Visabhāgavedanuppattiyā kakaceneva catuiriyāpathaṃ chindanto ābādhatīti ābādho, svāssa atthīti ābādhiko. Taṃsamuṭṭhānadukkhena dukkhito. Adhimattagilānoti bāḷhagilāno. Nacchādeyyāti adhimattabyādhiparetatāya na rucceyya. Balamattāti balameva, balañcassa kāye na bhaveyyāti attho. Tatonidānanti ārogyanidānaṃ, tassa hi arogomhīti āvajjayato tadubhayaṃ hoti. Tena vuttaṃ "labhetha pāmojjaṃ, adhigaccheyya somanassan"ti. Na cassa kiñci bhogānaṃ vayoti kākaṇikamattampi bhogānaṃ vayo na bhaveyya. Tatonidānanti bandhanamokkhanidānaṃ. Sesaṃ vuttanayeneva sabbapadesu yojetabbaṃ. Anattādhīnoti na attani adhīno, attano ruciyā kiñci kātuṃ na labhati. Parādhīnoti paresu adhīno. Parasseva ruciyā pavattati. Na yena

Dāsabyāti dāsabhāvā. Bhujissoti attano santako. Tatonidānanti bhujissanidānaṃ. Kantāraddhānamagganti kantāraṃ addhānamaggaṃ, nirudakaṃ dīghamagganti attho. Tatonidānanti khemantabhūminidānaṃ.

Ime pañca nīvaraṇe appahīneti ettha bhagavā appahīnaṃ kāmacchandanīvaraṇaṃ iṇasadisaṃ, sesāni rogādisadisāni katvā dasseti. Tatrāyaṃ sadisatā:- yo hi paresaṃ iṇaṃ gahetvā vināseti, so tehi iṇaṃ dehīti vuccamānopi pharusaṃ vuccamānopi bajjhamānopi pahariyamānopi kiñci paṭippharituṃ na sakkoti, sabbaṃ titikkhati, titikkhākāraṇañhissa taṃ iṇaṃ hoti. Evameva yo yamhi kāmacchandena rajjati, taṇhāgahaṇena taṃ vatthuṃ gaṇhāti. So tena pharusaṃ vuccamānopi bajjhamānopi pahariyamānopi sabbaṃ titikkhati, titikkhākāraṇañhissa so kāmacchando hoti gharasāmikehi vadhiyamānānaṃ itthīnaṃ viyāti, evaṃ iṇaṃ viya kāmacchando daṭṭhabboti.

Yathā pana pittarogāturo madhusakkharādīsupi dinnesu pittarogāturatāya tesaṃ rasaṃ na vindati, tittakaṃ tittakanti uggiratiyeva. Evameva byāpannacitto hitakāmehi ācariyūpajjhāyehi appamattakaṃpi ovadiyamāno ovādaṃ na gaṇhāti, "ativiya me tumhe upaddavethā"tiādīni vatvā vibbhamati, pittarogāturatāya so puriso madhusakkharādirasaṃ viya kodhāturatāya jhānasukhādibhedaṃ sāsanarasaṃ na vindatīti, evaṃ rogo viya byāpādo daṭṭhabbo.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๙๕๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. มหาอัสสปุรสูตร”