@4 cha.Ma. sañjānāti 5 cha.Ma. paññāya sampayuttāva vedanāyo 6 cha.Ma. paṭivaṭṭakādigatampi

@7-7 cha.Ma. labhāpitā visaṭṭhattāva 8 cha.Ma. yaṃ hāvuso 9 cha.Ma. viseso Viseso veditabbo. Saññā hi nīlādivasena ārammaṇaṃ sañjānanamattameva, aniccaṃ dukkhamanattāti lakkhaṇapaṭivedhaṃ pāpetuṃ na sakkoti. Viññāṇaṃ nīlādivasena ārammaṇaṃ ceva vijānāti, aniccādilakkhaṇapaṭivedhañca pāpeti, ussakkitvā pana maggapātubhāvaṃ pāpetuṃ na sakkoti. Paññā nīlādivasena ārammaṇaṃpi sañjānāti, aniccādivasena lakkhaṇapaṭivedhaṃpi pāpeti, ussakkitvā maggapātubhāvaṃ pāpetuṃpi sakkoti.

Yathā hi heraññikaphalake kahāpaṇarāsimhi kate ajātabuddhidārako gāmikapuriso mahāheraññikoti tīsu janesu oloketvā ṭhitesu ajātabuddhidārako kahāpaṇānaṃ cittavicittacaturassamaṇḍalabhedameva jānāti, idaṃ manussānaṃ upabhogaparibhogaṃ ratanasammatanti na jānāti. Gāmikapuriso vicittādibhāvaṃ ca jānāti manussānaṃ upabhogaparibhogaratanasammatabhāvaṃ ca. "ayaṃ kūṭo ayaṃ accheko ayaṃ pharuso ayaṃ saṇho"ti pana na jānāti. Mahāheraññiko cittādibhāvaṃpi ratanasammatabhāvaṃpi kūṭādibhāvaṃpi jānāti, jānanto ca pana naṃ rūpaṃ disvāpi jānāti, ākoṭitassa saddaṃ sutvāpi, gandhaṃ ghāyitvāpi, rasaṃ sāyitvāpi, hatthena garulahubhāvaṃ upadhāretvāpi asukagāme katotipi jānāti, asukanigame asukanagare asukajātassare asukapabbatacchāyāya asukanadītīre katotipi, asukācariyena katotipi jānāti. Evameva saññā ajātabuddhidārakassa kahāpaṇadassanaṃ viya nīlādivasena ārammaṇamattameva sañjānāti. Viññāṇaṃ gāmikapurisassa kahāpaṇadassanaṃ viya nīlādivasena ārammaṇaṃpi sañjānāti, aniccādivasena lakkhaṇapaṭivedhaṃpi pāpeti. Paññā mahāheraññikassa kahāpaṇadassanaṃ viya nīlādivasena ārammaṇaṃpi sañjānāti, aniccādivasena lakkhaṇapaṭivedhaṃpi pāpeti, ussakkitvā maggapātubhāvaṃpi pāpeti, so pana nesaṃ viseso duppaṭivijjho.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๙๘๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. มหาเวทัลลสูตร”