ก็นักชอบพูดเคาะ พูดว่า "พระอนาคามีบังเกิดในสุทธาวาส เพราะอกุศล ตามพระบาลีว่า เตเนว ธมฺมราเคน ผู้นั้นจะพึงถูกกล่าวว่าจงชักพระสูตรมา ผู้นั้นเมื่อไม่เห็นบาลีอื่นก็จะชักบาลีนี่แหละมาเป็นแน่ ดังนั้น ผู้นั้นพึงถูกต่อว่าว่า ก็พระสูตรนี้มีอรรถที่ควรอธิบาย มีอรรถที่อธิบายมาแล้วหรือ. ผู้นั้นก็จักกล่าวว่า มีอรรถที่ท่านอธิบายไว้แล้วเป็นแน่ ต่อนั้นเขาจะพึงพูดต่อว่า เมื่อเป็นเช่นนั้น ความติดด้วยอำนาจความพอใจในสมถะและวิปัสสนา ก็จักเป็นกิเลสที่ผู้ต้องการอนาคามีผลพึงกระทำ เมื่อทำให้เกิดฉันทราคะขึ้น ก็จักแทงตลอดอนาคามิผล. ท่านอย่าแสดงลอยๆ ว่าข้าพเจ้าได้สูตรมาแล้ว ผู้แก้ปัญหาควรเรียนในสำนักของพระอริยเจ้าจนรู้แจ้งอรรถรสแล้วจึงแก้ปัญหา ด้วยว่าชื่อว่าการปฏิสนธิในสวรรค์ด้วยอกุศล หรือว่าในอบายด้วยกุศลไม่มี.

สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า ๑-

ภิกษุทั้งหลาย เทพยดาและมนุษย์ทั้งหลายย่อมปรากฏด้วยกรรมที่เกิดแต่โลภะ เกิดแต่โทสะและเกิดแต่โมหะหามิได้ ก็หรือว่าสุคติแม้อื่นอย่างใดอย่างหนึ่งก็เหมือนกัน โดยที่แท้ นรก กำเนิดเดียรัจฉานและปิตติวิสัย ย่อมปรากฏด้วยกรรมที่เกิดแต่โลภะโทสะและโมหะ หรือทุคติอย่างใดอย่างหนึ่งก็เหมือนกัน. ____________________________ ๑- องฺ ฉกฺก. เล่ม ๒๒/ข้อ ๓๑๐

เขาผู้นั้นก็จะพึงถูกทำให้เข้าใจอย่างนี้ว่า หากว่าท่านเข้าใจได้ก็จงเข้าใจไปเถิด หากไม่เข้าใจก็จะต้องถูกส่งกลับวัดให้ฉันข้าวต้มแต่เช้าๆ.

เล่มที่ ๑๓ มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์๓๘

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. อัฏฐกนาครสูตร”