๘. อภยราชกุมารสุตฺตวณฺณนา

[๘๓] เอวมฺเม สุตนฺติ อภยราชกุมารสุตฺตํ. ตตฺถ อภโยติ ตสฺส นามํ. ราชกุมาโรติ พิมฺพิสารสฺส โอรสปุตฺโต. วาทํ อาโรเปหีติ วาเท ๑- โทสํ อาโรเปหิ. เนรยิโกติ นิรเย นิพฺพตฺตโก. กปฺปฏฺโฐติ กปฺปฏฺฐิติโก. อเตกิจฺโฉติ พุทฺธสหสฺเสนาปิ ติกิจฺฉิตุํ น สกฺกา. อุคฺคิลิตุนฺติ เทฺว อนฺเต โมเจตฺวา กเถตุํ อสกฺโกนฺโต อุคฺคิลิตุํ พหิ นีหริตุํ น สกฺขิสฺสติ. ๒- โอคิลิตุนฺติ ปุจฺฉาย โทสํ ทตฺวา ตํ หาเรตุํ อสกฺโกนฺโต โอคิลิตุํ อนฺโต ปเวเสตุํ น สกฺขิสฺสติ.

เอวํ ภนฺเตติ นิคณฺโฐ กิร จินฺเตสิ "สมโณ โคตโม มยฺหํ สาวเก ภินฺทิตฺวา คณฺหติ, หนฺทาหํ เอกํ ปญฺหํ อภิสงฺขโรมิ, ยํ ปุฏฺโฐ สมโณ โคตโม อุกฺกุฏิโก หุตฺวา นิสินฺโน อุฏฺฐาตุํ น สกฺขิสฺสตี"ติ. โส อภยสฺส เคหา นีหฏภตฺโต สินิทฺธโภชนํ ภุญฺชนฺโต พหู ปเญฺห อภิสงฺขริตฺวา "เอตฺถ สมโณ โคตโม อิมํ นาม โทสํ ทสฺเสติ, ๓- เอตฺถ อีติ ๔- นามา"ติ สพฺเพว ปหาย จาตุมาสมตฺถเก อิมํ ปญฺหํ อทฺทส. อถสฺส เอตทโหสิ "อิมสฺส ปญฺหสฺส ปุจฺฉาย วา วิสฺสชฺชเน วา น สกฺกา โทโส ทาตุํ, โอวฏฺฏิกสาโร อยํ, โก นุ โข อิมํ คเหตฺวา สมณสฺส โคตมสฺส วาทํ อาโรเปสฺสตี"ติ. ตโต "อภโย ราชกุมาโร ปณฺฑิโต, โส สกฺขิสฺสตีติ ตํ อุคฺคณฺหาเปสฺสามี"ติ ๕- นิฏฺฐํ คนฺตฺวา อุคฺคณฺหาเปสิ. โส วาทชฺฌาสยตาย ตสฺส วจนํ สมฺปฏิจฺฉนฺโต "เอวํ ภนฺเต"ติ อาห.

[๘๔] อกาโล โข อชฺชาติ อยํ ปโญฺห จตูหิ มาเสหิ อภิสงฺขโต, ตตฺถ อิทํ คเหตฺวา อิทํ วิสฺสชฺชิยมาเน ทิวสภาโค นปฺปโหตีติ ๖- มญฺญนฺโต เอวํ จินฺเตสิ. เสฺวทานาหนฺติ เสฺว ทานิ. อตฺตจตุตฺโถติ กสฺมา พหูหิ สทฺธึ น นิมนฺเตสิ? เอวํ กิรสฺส อโหสิ "พหูสุ นิสินฺเนสุ โถกํ ทตฺวา วทนฺตสฺส อญฺญํ สุตฺตํ อญฺญํ การณํ อญฺญํ ตถารูปํ วตฺถุํ อาหริตฺวา ทสฺเสติ, ๗- เอวํ