๘. นฬกปานสุตฺตวณฺณนา

[๑๖๖] เอวมฺเม สุตนฺติ นฬกปานสุตฺตํ. ตตฺถ นฬกปาเนติ เอวํนามเก คาเม. ปุพฺเพ กิร อมฺหากํ โพธิสตฺโต วานรโยนิยํ นิพฺพตฺโต, มหากาโย กปิราชา อเนกวานรสหสฺสปริวุโต ปพฺพตปาเท วิจรติ. ปุญฺญวา ๑- โข ปน โหติ มหาปญฺโญ. ๒- โส ปริสํ เอวํ โอวทติ "ตาตา อิมสฺมึ ปพฺพตปาเท วิสผลานิ นาม โหนฺติ, อมนุสฺสปริคฺคหิตา โปกฺขรณิโย นาม โหนฺติ, ตุเมฺห ปุพฺเพ ขาทิตปุพฺพาเนว ผลานิ ขาทถ, ปีตปุพฺพาเนว ปานียานิ จ ปิวถ, เอตฺถ โว มํ ปฏิปุจฺฉิตพฺพกิจฺจํ นตฺถิ, อขาทิตปุพฺพานิ ปน ผลานิ อปีตปุพฺพานิ จ ปานียานิ มํ อปุจฺฉิตฺวา มา ขาทิตฺถ มา ปิวิตฺถา"ติ.

เต เอกทิวสํ จรมานา อญฺญํ ปพฺพตปาทํ คนฺตฺวา โคจรํ คเหตฺวา ปานียํ โอโลเกนฺตา เอกํ อมนุสฺสปริคฺคหิตํ โปกฺขรณึ ทิสฺวา สหสา อปิวิตฺวา สมนฺตา ปริวาเรตฺวา มหาสตฺตสฺส อาคมนํ โอโลกยมานาปิ ๓- นิสีทึสุ. มหาสตฺโต อาคนฺตฺวา "กึ ตาตา ปานียํ น ปิวถา"ติ อาห. ตุมฺหากํ อาคมนํ โอโลเกมาติ. สาธุ ตาตาติ สมนฺตา ปทํ ปริเยสมาโน โอติณฺณปทํเยว อทฺทส, น อุตฺติณฺณปทํ, ทิสฺวา สปริสฺสยาติ อญฺญาสิ. ตาวเทว จ ตตฺถ อภินิพฺพตฺตอมนุสฺโส อุทกํ เทฺวธา กตฺวา อุฏฺฐาสิ เสตมุโข นีลกุจฺฉิ รตฺตหตฺถปาโท มหาทาฐิโก วงฺกปาโฐ วิรูโป พีภจฺโฉ อุทกรกฺขโส, โส เอวมาห "กสฺมา ปานียํ น ปิวถ, มธุรอุทกํ ปิวถ, กึ ตุเมฺห เอตสฺส วจนํ สุณาถา"ติ. มหาสตฺโต อาห "ตฺวํ อิธ อธิวตฺโถ อมนุสฺโส"ติ. อาม อหนฺติ. ตฺวํ อิธ โอติณฺเณ ลภสีติ. อาม ลภามิ, ตุเมฺห ปน สพฺเพ ขาทิสฺสามีติ. น สกฺขิสฺสสิ ยกฺขาติ. ปานียํ ปน ปิวิสฺสถาติ. อาม ปิวิสฺสามาติ. เอวํ สนฺเต เอโกปิ โว น มุจฺจิสฺสตีติ. ปานียญฺจ ปิวิสฺสาม, น จ เต วสํ คมิสฺสามาติ เอกํ นฬํ อาหราเปตฺวา โกฏิยํ คเหตฺวา ธมิ. สพฺโพ ๔- เอกจฺฉิทฺโท อโหสิ, ตีเร นิสีทิตฺวาว ปานียํ