๙. จูฬสกุลุทายิสุตฺตวณฺณนา

[๒๗๐] เอวมฺเม สุตนฺติ จูฬสกุลุทายิสุตฺตํ. ตตฺถ ยทา ปน ภนฺเต ภควาติ อิทํ ปริพฺพาชโก ธมฺมกถํ โสตุกาโม ภควโต ธมฺมเทสนาย สาลยภาวํ ทสฺเสนฺโต อาห.

[๒๗๑] ตญฺเญเวตฺถ ปฏิภาตูติ สเจ ธมฺมํ โสตุกาโม, ตุยฺหํ เจตฺถ ๑- เอโก ปโญฺห เอกํ การณํ อุปฏฺฐาตุ. ยถา มํ ปฏิภาเสยฺยาติ เยน การเณน มม ธมฺมเทสนา อุปฏฺฐเหยฺย, เอเตน หิ การเณน กถาย สมุฏฺฐิตาย สุขํ ธมฺมํ เทเสตุนฺติ ทีเปติ. ตสฺส มยฺหํ ภนฺเตติ โส กิร ตํ ทิสฺวา "สเจ ภควา อิธ อภวิสฺส, อยเมตสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถติ ทีปสหสฺสํ วิย อุชฺชาลาเปตฺวา อชฺช เม ปากฏํ อกริสฺสา"ติ ทสพลํเยว อนุสฺสริ. ตสฺมา ตสฺส มยฺหํ ภนฺเตติอาทิมาห. ตตฺถ อโห นูนาติ อนุสฺสรณตฺเถ นิปาตทฺวยํ. เตนสฺส ภควนฺตํ อนุสฺสรนฺตสฺส เอตทโหสิ "อโห นูน ภควา อโห นูน สุคโต"ติ. โย อิเมสนฺติ โย อิเมสํ ธมฺมานํ. สุกุสโลติ สุฏฺฐุ กุสโล นิปุโณ เฉโก. โส ภควา อโห นูน กเถยฺย, โส สุคโต อโห นูน กเถยฺย, ตสฺส หิ ภควโต ปุพฺเพนิวาสญาณสฺส อเนกานิ กปฺปโกฏิสตสหสฺสานิ ๒- เอกงฺคณานิ ปากฏานีติ อยเมตฺถ อธิปฺปาโย.

ตสฺส วาหํ ปุพฺพนฺตํ อารพฺภาติ โย หิ ลาภี โหติ, โส "ปุพฺเพ ตฺวํ ขตฺติโย อโหสิ, พฺราหฺมโณ อโหสี"ติ วุตฺเต ชานนฺโต สกฺกจฺจํ สุสฺสูสติ. อลาภี ปน "เอวํ ภวิสฺสติ เอวํ ภวิสฺสตี"ติปิ สีลกมฺปมตฺตเมว ๓- ทสฺเสติ. ตสฺมา เอวมาห "ตสฺส วา อหํ ปุพฺพนฺตํ อารพฺภ ปญฺหสฺส เวยฺยากรเณน จิตฺตํ อาราเธยฺยนฺ"ติ.