๑๐. สงฺคารวสุตฺตวณฺณนา

[๔๗๓] เอวมฺเม สุตนฺติ สงฺคารวสุตฺตํ. ตตฺถ ปจฺจลกปฺเปติ ๑- เอวํนามเก คาเม. อภิปฺปสนฺนาติ อเวจฺจปฺปสาทวเสน ปสนฺนา. สา กิร โสตาปนฺนา อริยสาวิกา ภารทฺวาชโคตฺตสฺส พฺราหฺมณสฺส ภริยา. โส พฺราหฺมโณ ปุพฺเพ กาเลน กาลํ พฺราหฺมเณ นิมนฺเตตฺวา เตสํ สกฺการํ กโรติ. อิมํ ปน พฺราหฺมณึ ฆรํ อาเนตฺวา อภิรูปาย มหากุลาย พฺราหฺมณิยา จิตฺตํ โกเปตุํ อสกฺโกนฺโต พฺราหฺมณานํ สกฺการํ กาตุํ นาสกฺขิ. อถ นํ พฺราหฺมณา ทิฏฺฐทิฏฺฐาเน "นยิทานิ ตฺวํ พฺราหฺมณลทฺธิโก, เอกาหมฺปิ ๒- พฺราหฺมณานํ สกฺการํ น กโรสี"ติ นิปฺปีเฬนฺติ. โส ฆรํ อาคนฺตฺวา พฺราหฺมณิยา ตมตฺถํ อาโรเจตฺวา "สเจ โภติ เอกทิวสํ มุขํ รกฺขิตุํ สกฺกุเณยฺยาสิ, พฺราหฺมณานํ เอกทิวสํ ภิกฺขํ ทเทยฺยนฺ"ติ อาห. ตุยฺหํ เทยฺยธมฺมํ รุจฺจนกฏฺฐาเน เทหิ, กึ มยฺหํ เอตฺถาติ. โส พฺราหฺมเณ นิมนฺเตตฺวา อปฺโปทกปายาสํ ปจาเปตฺวา ฆรํ โอมุญฺชาเปตฺวา ๓- อาสนานิ ปญฺญเปตฺวา พฺราหฺมเณ นิสีทาเปสิ. พฺราหฺมณี มหาสาฏกํ นิวาเสตฺวา กฏจฺฉุํ คเหตฺวา ปริวิสนฺตี ทุสฺสกณฺณเก ๔- ปกฺขลิตฺวา "พฺราหฺมณคณํ ๕- ปริวิสามี"ติ สญฺญมฺปิ อกตฺวา อาเสวนวเสน สหสา สตฺถารเมว อนุสฺสริตฺวา อุทานํ อุทาเนสิ.

พฺราหฺมณา อุทานํ สุตฺวา "อุภโตปกฺขิโก เอส สมณสฺส โคตมสฺส สหาโย, นาสฺส เทยฺยธมฺมํ คณฺหิสฺสามา"ติ กุปิตา โภชนานิ ฉฑฺเฑตฺวา นิกฺขมึสุ. พฺราหฺมโณ "นนุ ปฐมํเยว ตํ อวจํ `อชฺเชกทิวสํ มุขํ รกฺเขยฺยาสี'ติ, เอตฺตกํ