มนุสฺสา "ยกฺขาวฏฺโฏ นุ โข อยํ ภูตเทวตานาคสุปณฺณาวฏฺโฏ"ติ อุปทฺทวปฺปตฺตา "กินฺนุ โข กาตพฺพนฺ"ติ จินฺเตตฺวา "ราชกุลํ นาม มหาปญฺญํ, โลกสฺส หิตํ จินฺเตตุํ สกฺโกติ, ตตฺถ คจฺฉามา"ติ ราชกุลํ คนฺตฺวา ตมตฺถํ อาโรเจสุํ. ราชา สุตฺวา ภีโตปิ อภีตาการํ กตฺวา "ตาต มา ภายถ, อิมํ การณํ คงฺคาตีรวาสี ชาติมนฺตตาปโส ชานิสฺสติ, ตํ ปุจฺฉิตฺวา นิกฺกงฺขา ภวิสฺสามา"ติ กติปาเหเนว ๑- อตฺถจรเกหิ มนุสฺเสหิ สทฺธึ ตาปสํ อุปสงฺกมิตฺวา กตปฏิสนฺถาโร ตมตฺถํ ปุจฺฉิ. ตาปโส อาห "อาม มหาราช, เอโก จณฺฑาโล อตฺถิ, โส อิมํ คงฺคาย อุทกํ กาเลน อนุโสตคามึ กาเลน ปฏิโสตคามึ กโรติ, มยา ตทตฺถํ กิญฺจิ กถิตํ อตฺถิ, ตํ ปุจฺฉถ, โส ชานิสฺสตี"ติ.
ราชา มาตงฺคอิสิสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา "ภนฺเต ตุเมฺห อรุณสฺส อุคฺคนฺตุํ น เทถา"ติ ปุจฺฉิ. อาม มหาราชาติ. กึการณา ภนฺเตติ. ชาติมนฺตตาปสการณา มหาราช, ๒- ชาติมนฺตตาปโส มํ นิรปราธํ อภิสปิ เตน ๒- อาคนฺตฺวา มํ วนฺทิตฺวา ขมาปิตกาเล ทสฺสามิ มหาราชา"ติ. ราชา คนฺตฺวา "เอถ อาจริย ตาปสํ ขมาเปถา"ติ อาห. นาหํ มหาราช จณฺฑาลํ วนฺทามีติ. มา อาจริย เอวํ กโรถ, ชนปทสฺส มุขํ ปสฺสถาติ. โส ปุน ปฏิปกฺขิปิเยว. ราชา โพธิสตฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา "อาจริโย ขมาเปตุํ น อิจฺฉตี"ติ อาห. อขมาปิเต อหํ สุริยํ น มุญฺจามีติ. ราชา "อยํ ขมาเปตุํ น อิจฺฉติ, อยํ อขมาปิเต สุริยํ น มุญฺจติ, กึ อมฺหากํ เตน ตาปเสน, โลกํ โอโลเกสฺสามา"ติ "คจฺฉถ โภ ตาปสสนฺติกํ, ตํ หตฺเถสุ จ ปาเทสุ จ คเหตฺวา มาตงฺคอิสิสฺส ปาทมูเล นิปชฺชาเปตฺวา ขมาเปถ เอตสฺส ชนปทานุทยตํ ปฏิจฺจา"ติ อาห. เต ราชปุริสา คนฺตฺวา ตํ ตถา กตฺวา อาเนตฺวา มาตงฺคอิสิสฺส ปาทมูเล นิปชฺชาเปตฺวา ขมาเปสุํ.
อหํ นาม ขมิตพฺพํ ขมามิ, อปิจ โข ปน เอตสฺส กถา เอตสฺเสว อุปริ ปติสฺสติ. มยา สุริเย วิสฺสชฺชิเต สุริยสฺมึ เอตสฺส มตฺถเก ปติสฺสติ, อถสฺส สตฺตธา มุทฺธา ผลิสฺสติ. ตญฺจ โข ปเนส พฺยสนํ มา ปาปุณาตุ, เอถ ตุเมฺห เอตํ คลปฺปมาเณ อุทเก โอตาเรตฺวา มหนฺตํ มตฺติกาปิณฺฑมสฺส สีเส ฐเปถ. อถาหํ สุริยํ วิสฺสชฺชิสฺสามิ. สุริยสฺมึ มตฺติกาปิณฺเฑ ปติตฺวา ตํ สตฺตธา ภินฺทิสฺสติ. อเถส มตฺติกาปิณฺฑํ ฉฑฺเฑตฺวา นิมฺมุชฺชิตฺวา อญฺเญน ติตฺเถน อุตฺตรตุ, อิติ นํ วทถ, เอตสฺส ๑- โสตฺถิ ภวิสฺสตีติ. เต มนุสฺสา "เอวํ กริสฺสามา"ติ ตถา กาเรสุํ. ตสฺสาปิ ตเถว โสตฺถิ ชาตา. โส ตโต ปฏฺฐาย "ชาติ นาม อการณํ, ปพฺพชิตานํ อพฺภนฺตเร คุโณว การณนฺ"ติ ชาติโคตฺตมานํ ปหาย นิมฺมโท อโหสิ.