สปาริสชฺโช อุจฺฉินฺโน เมชฺฌารญฺญํ ตทา อหูติ. ๔-

เอวํ เมชฺฌารญฺญสฺส อรญฺญภูตภาโว เวทิตพฺโพ. มาตงฺคสฺส ปน อิสิโน วเสน ตเทว มาตงฺคารญฺญนฺติ วุตฺตํ.

[๖๖] ปญฺหปฏิภาณานีติ ปญฺหาพฺยากรณานิ. ปจฺจนีกํ กาตพฺพนฺติ ปจฺจนีกํ กาตพฺพํ. อวมญฺญิสฺสนฺติ วิโลมคาหํ ๕- คณฺหนฺโต วิย อโหสินฺติ อตฺโถ.

[๖๗] อนุวิจฺจการนฺติ อนุวิจาเรตฺวา จินฺเตตฺวา ตุลยิตฺวา กาตพฺพํ กโรหีติ วุตฺตํ โหติ. สาธุ โหตีติ สุนฺทโร โหติ. ตุมฺหาทิสสฺมิญฺหิ มํ ทิสฺวา มํ สรณํ คจฺฉนฺเต นิคณฺฐํ ทิสฺวา นิคนฺถํ สรณํ คจฺฉนฺเต "กึ อยํ อุปาลิ ทิฏฺฐทิฏฺฐเมว สรณํ คจฺฉตี"ติ ครหา อุปฺปชฺชติ, ๖- ตสฺมา อนุวิจฺจกาโร ตุมฺหาทิสานํ สาธูติ ทสฺเสติ. ปฏากํ ปริหเรยฺยุนฺติ เต กิร เอวรูปํ สาวกํ ลภิตฺวา "อสุโก นาม ราชา วา ราชมหามตฺโต วา เสฏฺฐี วา อมฺหากํ สรณํ คโต สาวโก ชาโต"ติ ปฏากํ อุปฺขิปิตฺวา นคเร อุคฺโฆเสนฺตา อาหิณฺฑนฺติ. กสฺมา? เอวํ โน มหนฺตภาโว อาวิภวิสฺสตีติ จ, สเจ ตสฺส "กิมหํ เอเตน ๗- สรณํ คโต"ติ วิปฺปฏิสาโร อุปฺปชฺเชยฺย, ตํปิ โส "เอเต สพฺเพ ๘- สรณคตภาวํ พหู ชานนฺติ, ทุกฺขํ อิทานิ ปฏินิวตฺติตุนฺ"ติ วิโนเทตฺวา น ปฏิกฺกมิสฺสตีติ จ เตนาหํ "ปฏากํ ปริหเรยฺยุนฺ"ติ.

เล่มที่ ๑๓ มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์๑๑๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. อุปาลิวาทสูตร”