ตตฺถ ยชนฺโตติ มหายาคํ กโรนฺโต. ทเมนาติ อินฺทฺริยทมเนน อุโปสถกมฺเมน. ๑- สํยเมนาติ สีลสํยเมน. สจฺจวชฺเชนาติ สจฺจวจเนน. อาคโมติ อาคมนํ, ปวตฺตีติ อตฺโถ. สพฺพถาปิ ปาปปุญฺญานํ กิริยเมว ปฏิกฺขิปนฺติ. สุกฺกปกฺเขปิ วุตฺตนเยเนว อตฺโถ ๒- เวทิตพฺโพ. เสสเมตฺถ ปุริมวาเร วุตฺตสทิสเมว.

[๑๐๐] นตฺถิ เหตุ นตฺถิ ปจฺจโยติ เอตฺถ ปจฺจโย เหตุเววจนํ. อุภเยนปิ วิชฺชมานกเมว กายทุจฺจริตาทึ สงฺกิเลสปจฺจยํ กายสุจริตาทึ วิสุทฺธิปจฺจยํ ปฏิกฺขิปนฺติ. นตฺถิ พลํ, นตฺถิ วิริยํ, นตฺถิ ปุริสตฺถาโม, นตฺถิ ปุริสปรกฺกโมติ สตฺตานํ สงฺกิเลสิตุํ วา สุชฺฌิตุํ วา พลํ วา วิริยํ วา ปุริเสน กาตพฺโพ นาม ปุริสถาโม วา ปุริสปรกฺกโม วา นตฺถิ.

สพฺเพ สตฺตาติ โอฏฺฐโคณคทฺรภาทโย อนวเสเส ทสฺเสนฺติ. ๓- สพฺเพ ปาณาติ เอกินฺทฺริโย ปาโณ ทฺวินฺทฺริโย ปาโณติ อาทิวเสน วทนฺติ. สพฺเพ ภูตาติ อณฺฑโกสวตฺถิโกเสสุ ภูเต สมฺภเวสี ๔- สนฺธาย วทนฺติ. สพฺเพ ชีวาติ สาลิยวโคธูมาทโย สนฺธาย วทนฺติ. เตสุ เหเต วิรุหนภาเวน ชีวสญฺญิโน. อวสา อพลา อวิริยาติ เตสํ อตฺตโน วโส วา พลํ วา วิริยํ วา นตฺถิ. นิยติสงฺคติภาวปริณตาติ เอตฺถ นิยตีติ นิยตตา. สงฺคตีติ ฉนฺนํ อภิชาตีนํ ตตฺถ ตตฺถ คมนํ. ภาโวติ สภาโวเยว. เอวํ นิยติยา จ สงฺคติยา จ สภาเวน จ

เล่มที่ ๑๓ มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์๑๔๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. อปัณณกสูตร”