@๔ ฉ.ม. ยาติ วิภูตตํ ๕ ฉ.ม. ตสฺเสวํ ๖ ฉ.ม. ปน ๗ ฉ.ม. สมฺผุฏฺฐากณฺณวิวรํ โอกาเส. สนฺติฏฺฐตีติ ปติฏฺฐาติ. มนุสฺสานญฺหิ มหนฺตํ ปฏปริสฺสาวนํ มหนฺตญฺจ ๑- อุทรปฏลํ นาม โหติ. ตํ สนฺธาเยตํ วุตฺตํ. อโธภาคํ นิกฺขมตีติ เยน เหฏฺฐา นิกฺขมติ. ทฺวตฺตึสหตฺถมตฺตํ เอกวีสติยา ฐาเนสุ วงฺกํ ๒- อนฺตํ นาม โหติ. ตํ สนฺธาเยตํ วุตฺตํ. ยํ วา ปน อญฺญํปีติ อิมินา สุขุมํ สุขุมํ จมฺมมํสาทิอนฺตรคตญฺเจว โลมกูปภาเวน จ ฐิตํ อากาสํ ทสฺเสติ. เสสเมตฺถาปิ ปฐวีธาตุอาทีสุ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ.
[๑๑๙] อิทานิสฺส ตาทิภาวลกฺขณํ อาจิกฺขนฺโต ปฐวีสมนฺติอาทิมาห. อิฏฺฐานิฏฺเฐสุ หิ อรชฺชนฺโต อทูสนฺโต ๓- ตาที นาม โหติ. มนาปามนาปาติ เอตฺถ อฏฺฐโลภสหคตจิตฺตสมฺปยุตฺตา มนาปา นาม, เทฺวโทมนสฺสจิตฺตสมฺปยุตฺตา อมนาปา นาม. จิตฺตํ น ปริยาทาย ฐสฺสนฺตีติ เอเต ผสฺสา อุปฺปชฺชิตฺวา ตว จิตฺตํ อนฺโตมุฏฺฐิคตํ กโรนฺโต วิย ปริยาทาย คเหตฺวา ฐาตุํ น สกฺขิสฺสนฺติ "อหํ โสภามิ, มยฺหํ วณฺณายตนํ ปสนฺนนฺ"ติ ปุน อตฺตภาวํ นิสฺสาย ฉนฺทราโค นุปฺปชฺชิสฺสติ. คูถคตนฺติอาทีสุ คูถเมว คูถคตํ. เอวํ สพฺพตฺถ.
น กตฺถจิ ปติฏฺฐิโตติ ปฐวีปพฺพตรุกฺขาทีสุ เอกสฺมึปิ น ปติฏฺฐิโต, ยทิ หิ ปฐวิยํ ปติฏฺฐิโต ภเวยฺย, ปฐวิยา ภิชฺชมานาย สเหว ภิชฺเชยฺย, ปพฺพเต ปตมาเน สเหว ปเตยฺย, รุกฺเข ฉิชฺชมาเน สเหว ฉิชฺเชยฺย.