อุปธิ ทุกฺขสฺส มูลนฺติ เอตฺถ ปญฺจกฺขนฺธา อุปธิ นาม. ตํ ทุกฺขสฺส มูลนฺติ อิติ วิทิตฺวา กิเลสูปธินา อุปธิ โหติ, นิคฺคหโณ นิตฺตโณฺหติ อตฺโถ. อุปธิสงฺขเย วิมุตฺโตติ ตณฺหกฺขเย นิพฺพาเน อารมฺมณโต วิมุตฺโต.
[๑๕๕] เอวํ จตฺตาโร ปุคฺคเล วิตฺถาเรตฺวา อิทานิ เย ปชหนฺติ, เต "อิเม นาม เอตฺตเก กิเลเส ปชหนฺตี"ติ. เย นปฺปชหนฺติ, เตปิ "อิเม นาม
@๓ ม. อุ. ๑๔/๔๕๓ อาทิ/๓๘๓ สฬายตนวคฺค ๕ ฉ.ม. ปโญฺห ปน เอตฺตเก กิเลเส นปฺปชหนฺตี"ติ ทสฺเสตุํ ปญฺจ โข อิเม อุทายิ กามคุณาติอาทิมาห. ตตฺถ มิฬฺหสุขนฺติ อสุจิสุขํ. อนริยสุขนฺติ นอริเยหิ เสวิตสุขํ. ภายิตพฺพนฺติ เอตสฺส สุขสฺส ปฏิลาภโตปิ วิปากโตปิ ภายิตพฺพํ. เนกฺขมฺมสุขนฺติ กามโต นิกฺขนฺตสุขํ. ปวิเวกสุขนฺติ คณโตปิ กิเลสโตปิ ปวิวิตฺตสุขํ. อุปสมสุขนฺติ ราคาทิวูปสมตฺถาย สุขํ. สมฺโพธิสุขนฺติ ๑- มคฺคสงฺขาตสฺส สมฺโพธิสฺส ๒- นิพฺพตฺตนตฺถาย สุขํ. น ภายิตพฺพนฺติ เอตสฺส สุขสฺส ปฏิลาภโตปิ วิปากโตปิ น ภายิตพฺพํ, ภาเวตพฺพเมเวตํ.