อิตรชจฺโจติ อญฺญชาติโก, มยา สทฺธึ อสมานชาติโก, ลามกชาติโกติ อตฺโถ. น วติทนฺติ อิทํ อมฺหากํ คมนํ เนว ๑- โอรกํ ภวิสฺสติ น ขุทฺทกํ, มหนฺตํ ภวิสฺสติ. อยญฺหิ น อตฺตโน ถาเมน คณฺหิ, สตฺถุ ถาเมน คณฺหีติ คหณสฺมึเยว นิฏฺฐํ อคมาสิ. ยาเวตโทหิปีติ ๒- เอตฺถ โทการหิการปิการา นิปาตา, ยาวตปรมนฺติ ๓- อตฺโถ. อิทํ วุตฺตํ โหติ "วาจาย อาลปนํ โอวฏฺฏิกาย คหณญฺจ อติกฺกมิตฺวา ยาว เกสคฺคหณํปิ ตตฺถ คหณตฺถํ ปโยโค กตฺตพฺโพ"ติ.
[๒๘๕] ธมฺมิยา กถายาติ อิธ สติปฏิลาภตฺถาย ปุพฺเพนิวาสปฏิสํยุตฺตา ธมฺมีกถา เวทิตพฺพา. ตสฺส หิ ภควา "โชติปาโล ตฺวํ น ลามกฏฺฐานํ โอติณฺณสตฺโต มหาโพธิปลฺลงฺเก ปน สพฺพญฺญุตญาณํ ปตฺเถตฺวา โอติณฺโณสิ, น ตาทิสสฺส นาม ปมาทวิหาโร ยุตฺโต"ติอาทินา นเยน สติปฏิลาภาย ธมฺมกถํ ๔- กเถสิ. ปรสมุทฺทวาสีเถรา ปน วทนฺติ:- "โชติปาล ยถา อหํ ทสปารมิโย ปูเรตฺวา สพฺพญฺญุตญาณํ ปฏิวิชฺฌิตฺวา วีสติสหสฺสภิกฺขุปริวาโร โลเก วิจรามิ, เอวเมว ตฺวํปิ ทสปารมิโย ปูเรตฺวา สพฺพญฺญุตญาณํ ปฏิวิชฺฌิตฺวา สมณคณปริวาโร โลเก วิจริสฺสสิ. เอวรูเปน นาม ตยา ปมาทํ อาปชฺชิตุํ น ยุตฺตนฺ"ติ ยถาสฺส ปพฺพชฺชาย จิตฺตํ นมติ, เอวํ กาเมสุ อาทีนวํ เนกฺขมฺเม จ อานิสํสํ กเถสีติ.
[๒๘๖] อลตฺถ โข อานนฺท ฯเปฯ ปพฺพชฺชํ อลตฺถ อุปสมฺปทนฺติ ปพฺพชิตฺวา กึ อกาสิ? ยํ โพธิสตฺเตหิ กตฺตพฺพํ. โพธิสตฺตา หิ พุทฺธานํ สมฺมุเข ปพฺพชนฺติ. ปพฺพชิตฺวา จ ปน อิตฺตรสตฺตา วิย ปติตสิงฺคา น โหนฺติ, จตุปาริสุทฺธิสีเล ปน สุปติฏฺฐาย เตปิฏกํ พุทฺธวจนํ อุคฺคณฺหิตฺวา เตรสธุตงฺคานิ สมาทาย อรญฺญํ ปวิสิตฺวา คตปจฺจาคตวตฺตํ ปูรยมานา สมณธมฺมํ กโรนฺตา วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา ยาว อนุโลมญาณํ อาหจฺจ ติฏฺฐนฺติ, มคฺคผลตฺถํ วายามํ น กโรนฺติ. โชติปาโลปิ ตเถว อกาสิ.