ตตฺถ กุโต โนติ กุโต นุ. เนว ทานนฺติ เทยฺยธมฺมวเสน เนว ทานํ อลตฺถมฺหา. น ปจฺจกฺขานนฺติ "กึ ตาต รฏฺฐปาล, กจฺจิ เต ขมนียํ กจฺจิสิ อปฺปกิลมเถน อาคโต, น ตาว ตาต เคเห ภตฺตํ สมฺปาทิยตี"ติ เอวํ ปฏิสนฺถารวเสน ปจฺจกฺขานํปิ นาลตฺถมฺหา. กสฺมา ปน เถโร เอวมาห? ปิตุอนุคฺคเหน. เอวํ กิรสฺส อโหสิ "ยถา เอส มํ วทติ, อญฺเญปิ ปพฺพชิเต เอวํ วทติ มญฺเญ. พุทฺธสาสเน จ ปตฺตนฺตเร ปทุมํ วิย ภสฺมาจฺฉนฺโน อคฺคิ วิย เผคฺคุปฏิจฺฉนฺโน จนฺทนสาโร วิย สุตฺติกาปฏิจฺฉนฺนํ มุตฺตรตนํ วิย วลาหกปฏิจฺฉนฺโน จนฺทิมา วิย มาทิสานํ ปฏิจฺฉนฺนคุณานํ ภิกฺขูนมนฺโต นตฺถิ, เตสุปิ น เอวรูปํ วจนํ ปวตฺเตสฺสติ, สํวเร ฐสฺสตี"ติ อนุคฺคเหน เอวมาห.
เอหิ ตาตาติ ตาต ตุยฺหํ ฆรํ มา โหตุ, เอหิ ฆรํ คมิสฺสามาติ วทติ. อลนฺติ เถโร อุกฺกฏฺฐเอกาสนิกตาย ปฏิกฺขิปนฺโต เอวมาห. อธิวาเสสีติ เถโร ปน ปกติยา อุกฺกฏฺฐสปทานจาริโก สฺวาตนาย ภิกฺขํ นาม นาธิวาเสติ, มาตุอนุคฺคเหน ปน อธิวาเสสิ. มาตุ กิรสฺส เถรํ อนุสฺสริตฺวา มหาโสโก อุปฺปชฺชิ, โรทเนเนว ปกฺกกฺขิ วิย ชาตา, ตสฺมา เถโร "สจาหํ ตํ อปสฺสิตฺวา ๒- คมิสฺสามิ, หทยํปสฺสา ผาเลยฺยา"ติ อนุคฺคเหน อธิวาเสสิ. การาเปตฺวาติ เอกํ
[๓๐๑] อิทํ เต ตาตาติ กหาปณปุญฺชญฺจ สุวณฺณปุญฺชญฺจ ทสฺเสนฺโต อาห. มตฺติกนฺติ มาติโต อาคตํ, อิทํ เต มาตามหิยา มาตุ อิมํ เคหํ อาคจฺฉนฺติยา คนฺธมาลาทีนํ อตฺถาย ทินฺนํ ธนนฺติ อตฺโถ. อญฺญํ เปตฺติกํ อญฺญํ เปตามหนฺติ ยํ ปน เต ปิตุ จ ปิตามหานญฺจ สนฺตกํ, ตํ อญฺญํเยว, นิหิตํ ๒- จ ปยุตฺตํ จ อติวิย พหุ. เอตฺถ จ "ปิตามหนฺ"ติ ตทฺธิตโลปํ กตฺวา วุตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ. "เปตามหนฺ"ติ วา ปาโฐ. สกฺกา ตาต รฏฺฐปาลาติ ตาต รฏฺฐปาล น เกวลํ ปพฺพชิเตน สกฺกา ปุญฺญานิ กาตุํ, อคารํ อชฺฌาวสนฺเตนปิ โภเค จ ภุญฺชิตุํ ตีสุ สรเณสุ ปน ปติฏฺฐาย ปญฺจ สิกฺขาปทานิ สมาทิยิตฺวา อุฬารานิ ทานาทีนิ ปุญฺญานิปิ จ สกฺกา กาตุํ. เอหิ ตฺวํ ตาต ฯเปฯ ปุญฺญานิ จ กโรหีติ. ตโตนิทานนฺติ ธนเหตุ ธนปจฺจยา. ตํ ตํ ธนํ รกฺขนฺตสฺส จ ราชาทีนํ วเสน ธนปริกฺขยํ ปาปุณนฺตสฺส กสฺสจิ อุปฺปชฺชมานโสกาทโย สนฺธาย เอวมาห. เอวํ วุตฺเต เสฏฺฐี คหปติ "อหํ อิมํ อุปฺปพฺพาเชสฺสามีติ อาเนสึ, ๓- โสทานิ เม ธมฺมกถํ กาตุํ อารทฺโธ, อยํ น เม วจนํ กริสฺสตี"ติ อุฏฺฐาย คนฺตฺวา ตสฺส โอโรธานํ ทฺวารํ วิวราเปตฺวา "อยํ โว สามิโก, คจฺฉถ ยงฺกิญฺจิ กตฺวา นํ คณฺหิตุํ วายมถา"ติ อุยฺโยเชสิ. สุวเย ๔- ฐิตา นาฏกิตฺถิโย นิกฺขมิตฺวา เถรํ ปริวารยึสุ, ตาสุ เทฺว เชฏฺฐกิตฺถิโย สนฺธาย ปุราณทุติยิกาติอาทิ วุตฺตํ. ปจฺเจกํ ปาเทสุ คเหตฺวาติ เอเกกสฺมึ ปาเท นํ คเหตฺวา.