[๖๑] สาธุ สาธุ ภนฺเต ตปสฺสีติ ทีฆตปสฺสิสฺส สาธุการํ เทนฺโต ภนฺเตติ ภควนฺตํ อาลปติ. สจฺเจ ปติฏฺฐายาติ ถุสราสิมฺหิ อาโกฏิตขาณุโก วิย อจลนฺโต วจีสจฺเจ ปติฏฺฐหิตฺวา. สิยา โนติ ภเวยฺย อมฺหากํ.

[๖๒] อิธาติ อิมสฺมึ โลเก. อสฺสาติ ภเวยฺย. สีโตทกํ ปฏิกฺขิตฺโตติ นิคนฺโถ สตฺตสญฺญาย สีโตทกํ ปฏิกฺขิปติ. ตํ สนฺธาเยตํ วุตฺตํ. มโนสตฺตา นาม เทวาติ มนมฺหิ สตฺตา ลคฺคา ลคฺคิตา. มโนปฏิพทฺโธติ ยสฺมา มนมฺหิ ปฏิพนฺโธ หุตฺวา กาลํ กโรติ, ตสฺมา มโนสตฺเตสุ เทเวสุ อุปฺปชฺชตีติ ทสฺเสติ. ตสฺส หิ จิตฺตชโรโค ๑- ภวิสฺสติ. เตนสฺส อุโณฺหทกํ ปิวิตุํ วา หตฺถปาทาทิ- โธวนตฺถาย วา อตฺตปรสิญฺจนตฺถาย วา อุปเนตุํ น วฏฺฏติ, โรโค พลวตโร โหติ. สีโตทกํ วฏฺฏติ, โรคํ วูปสเมติ. อยํ ปน อุโณฺหทกเมว ปฏิเสวติ, ตํ อลภมาโน โอทนกญฺชิกํ ปฏิเสวติ. จิตฺเตนปิ ๒- สีโตทกํ ปาตุกาโม จ ปริภุญฺชิตุ- กาโม จ โหติ. เตนสฺส มโนทณฺโฑ ตตฺเถว ภิชฺชติ. โส กายทณฺฑวจีทณฺฑํ รกฺขามีติ สีโตทกํ ปาตุกาโม วา ปริภุญฺชิตุกาโม วา สีโตทกเมว เทถาติ วตฺตุํ น สหติ. ๓- ตสฺส เอวํ รกฺขิตาปิ กายทณฺฑวจีทณฺฑา จุตึ วา ปฏิสนฺธึ วา อากฑฺฒิตุํ น สกฺโกนฺติ. มโนทณฺโฑ ปน ภินฺโนปิ จุติมฺปิ ปฏิสนฺธิมฺปิ อากฑฺฒติเยว. อิติ นํ ภควา ทุพฺพลา กายทณฺฑวจีทณฺฑา ฉวา ลามกา, มโนทณฺโฑ ๔- พลวา มหนฺโตติ วทาเปสิ.

ตสฺสปิ อุปาสกสฺส เอตทโหสิ "มุจฺฉาวเสน อสญฺญีภูตานญฺหิ สตฺตาหํปิ อสฺสาสปสฺสาสา นปฺปวตฺตนฺติ, จิตฺตสนฺตติปวตฺติมตฺเตเนว ปน เต มตาติ น วุจฺจนฺติ. ยทา เนสํ จิตฺตํ นปฺปวตฺตติ, ตทา `มตา เอเต นีหริตฺวา ฌาเปถาติ วตฺตพฺพตํ อาปชฺชติ. กายทณฺโฑ นิรีโห อพฺยาปาโร, ตถา วจีทณฺโฑ. จิตฺเตเนว ปน เตสํ จุติปิ ปฏิสนฺธิปิ โหติ. อิติปิ มโนทณฺโฑว มหนฺโต. ภิชฺชิตฺวาปิ จุติปฏิสนฺธิอากฑฺฒนโต เอเสว มหนฺโต. อมฺหากํ ปน มหานิคนฺถสฺส กถา อนิยฺยานิกา"ติ สลฺลกฺเขสิ. ภควโต ปน วิจิตฺตานิ ปญฺหาปฏิภาณานิ โสตุกาโม น ตาว อนุชานาติ.