เอวํ กาลิงฺคารญฺญสฺส อรญฺญภูตภาโว เวทิตพฺโพ.

อตีเต ปน พาราณสีนคเร ทิฏฺฐมงฺคลิกา นาม จตฺตาฬีสโกฏิวิภวสฺส เสฏฺฐิโน เอกา ธีตา อโหสิ ทสฺสนียา ปาสาทิกา. สา รูปโภคกุลสมฺปตฺต- สมฺปนฺนตาย พหุนฺนํ ปตฺถนียา อโหสิ. โย โย ปนสฺสา วาเรยฺยตฺถาย ปหิณติ ๔- ตนฺตํ ทิสฺวานสฺส ชาติยํ วา หตฺถปาทาทีสุ วา ยตฺถ กตฺถจิ โทสํ อาโรเปตฺวา "โก เอส ทุชฺชาโต ทุสฺสณฺฐิโต"ติอาทีนิ วตฺวา "นีหรถ นนฺ"ติ นีหราเปตฺวา "เอวรูปํปิ นาม อทฺทสํ, อุทกํ อาหรถ, อกฺขีนิ โธวิสฺสามี"ติ อกฺขีนิ โธวติ. ตสฺสา ทิฏฺฐํ ทิฏฺฐํ วิปฺปการํ ปาเปตฺวา นีหราเปตีติ ทิฏฺฐมงฺคลิกาเตฺวว จสฺสา ๕- สงฺขา อุทปาทิ, มูลนามํ อนฺตรธายิ.

สา เอกทิวสํ คงฺคาย อุทกกีฬํ กีฬิสฺสามีติ ติตฺถํ สชฺชาเปตฺวา ปหูตํ ขาทนียํ โภชนียํ สกเฏสุ ปูราเปตฺวา พหูนิ คนฺธมาลาทีนิ อาทาย ปฏิจฺฉนฺน- ยานํ อารุยฺห ญาติคณปริวุตา เคหมฺหา นิกฺขมิ. เตน จ สมเยน มหาปุริโส จณฺฑาลโยนิยํ นิพฺพตฺโต พหินคเร จมฺมเคเห วสติ, มาตงฺโคเตฺววสฺส นามํ

เล่มที่ ๑๓ มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์๘๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. อุปาลิวาทสูตร”