8. Abhayarājakumārasuttavaṇṇanā

[83] Evamme sutanti abhayarājakumārasuttaṃ. Tattha abhayoti tassa nāmaṃ. Rājakumāroti bimbisārassa orasaputto. Vādaṃ āropehīti vāde dosaṃ āropehi. Nerayikoti niraye nibbattako. Kappaṭṭhoti kappaṭṭhitiko. Atekicchoti buddhasahassenāpi tikicchituṃ na sakkā. Uggilitunti dve ante mocetvā kathetuṃ asakkonto uggilituṃ bahi nīharituṃ na sakkhissati. Ogilitunti pucchāya dosaṃ datvā taṃ hāretuṃ asakkonto ogilituṃ anto pavesetuṃ na sakkhissati.

Evaṃ bhanteti nigaṇṭho kira cintesi "samaṇo gotamo mayhaṃ sāvake bhinditvā gaṇhati, handāhaṃ ekaṃ pañhaṃ abhisaṅkharomi, yaṃ puṭṭho samaṇo gotamo ukkuṭiko hutvā nisinno uṭṭhātuṃ na sakkhissatī"ti. So abhayassa gehā nīhaṭabhatto siniddhabhojanaṃ bhuñjanto bahū pañhe abhisaṅkharitvā "ettha samaṇo gotamo imaṃ nāma dosaṃ dasseti, ettha īti nāmā"ti sabbeva pahāya cātumāsamatthake imaṃ pañhaṃ addasa. Athassa etadahosi "imassa pañhassa pucchāya vā vissajjane vā na sakkā doso dātuṃ, ovaṭṭikasāro ayaṃ, ko nu kho imaṃ gahetvā samaṇassa gotamassa vādaṃ āropessatī"ti. Tato "abhayo rājakumāro paṇḍito, so sakkhissatīti taṃ uggaṇhāpessāmī"ti niṭṭhaṃ gantvā uggaṇhāpesi. So vādajjhāsayatāya tassa vacanaṃ sampaṭicchanto "evaṃ bhante"ti āha.

[84] Akālo kho ajjāti ayaṃ pañho catūhi māsehi abhisaṅkhato, tattha idaṃ gahetvā idaṃ vissajjiyamāne divasabhāgo nappahotīti maññanto evaṃ cintesi. Svedānāhanti sve dāni. Attacatutthoti kasmā bahūhi saddhiṃ na nimantesi? evaṃ kirassa ahosi "bahūsu nisinnesu thokaṃ datvā vadantassa aññaṃ suttaṃ aññaṃ kāraṇaṃ aññaṃ tathārūpaṃ vatthuṃ āharitvā dasseti, evaṃ