๙. จูฬสกุลุทายิสูตร
9. Cūḷasakuludāyisuttavaṇṇanā
[270] Evamme sutanti cūḷasakuludāyisuttaṃ. Tattha yadā pana bhante bhagavāti idaṃ paribbājako dhammakathaṃ sotukāmo bhagavato dhammadesanāya sālayabhāvaṃ dassento āha.
[271] Taññevettha paṭibhātūti sace dhammaṃ sotukāmo, tuyhaṃ cettha eko pañho ekaṃ kāraṇaṃ upaṭṭhātu. Yathā maṃ paṭibhāseyyāti yena kāraṇena mama dhammadesanā upaṭṭhaheyya, etena hi kāraṇena kathāya samuṭṭhitāya sukhaṃ dhammaṃ desetunti dīpeti. Tassa mayhaṃ bhanteti so kira taṃ disvā "sace bhagavā idha abhavissa, ayametassa bhāsitassa atthoti dīpasahassaṃ viya ujjālāpetvā ajja me pākaṭaṃ akarissā"ti dasabalaṃyeva anussari. Tasmā tassa mayhaṃ bhantetiādimāha. Tattha aho nūnāti anussaraṇatthe nipātadvayaṃ. Tenassa bhagavantaṃ anussarantassa etadahosi "aho nūna bhagavā aho nūna sugato"ti. Yo imesanti yo imesaṃ dhammānaṃ. Sukusaloti suṭṭhu kusalo nipuṇo cheko. So bhagavā aho nūna katheyya, so sugato aho nūna katheyya, tassa hi bhagavato pubbenivāsañāṇassa anekāni kappakoṭisatasahassāni ekaṅgaṇāni pākaṭānīti ayamettha adhippāyo.
Tassa vāhaṃ pubbantaṃ ārabbhāti yo hi lābhī hoti, so "pubbe tvaṃ khattiyo ahosi, brāhmaṇo ahosī"ti vutte jānanto sakkaccaṃ sussūsati. Alābhī pana "evaṃ bhavissati evaṃ bhavissatī"tipi sīlakampamattameva dasseti. Tasmā evamāha "tassa vā ahaṃ pubbantaṃ ārabbha pañhassa veyyākaraṇena cittaṃ ārādheyyan"ti.