Kevalaṃ bhante tumhākaṃ manopadoso mā hotu, devatāhi kataṃ hotu, sukhamāpayā bhante devatā, apicāhaṃ bhante kathaṃ paṭipajjāmīti. Tenahi osadhaṃ te kathessāmi. Mama bhikkhābhājane bhuttāvasesaṃ bhattamatthi, tattha thokaṃ udakaṃ āsiñcitvā thokaṃ gahetvā tava puttassa mukhe pakkhipa, avasesaṃ udakacāṭiyaṃ āloletvā asītiyā brāhmaṇasahassānaṃ mukhe pakkhipāti. Sā evaṃ karissāmīti bhattaṃ gahetvā mahāpurisaṃ vanditvā gantvā tathā akāsi.

Mukhe pakkhittamatte jeṭṭhakadevarājā "sāmimhi sayaṃ bhesajjaṃ karonte amhehi na sakkā kiñci kātun"ti kumāraṃ vissajjesi. Sopi khipitvā kiñci dukkhaṃ appattapubbo viya pakativaṇṇo ahosi. Atha naṃ mātā avoca "passa tāta tava kulūpakānaṃ hirottapparahitānaṃ vippakāraṃ, samaṇā ca na evarūpā honti, samaṇe tāta bhojeyyāsī"ti. Tato sesakaṃ udakacāṭiyaṃ ālulāpetvā brāhmaṇānaṃ mukhe pakkhipāpesi. Yakkhā tāvadeva vissajjetvā palāyiṃsu. Brāhmaṇā khipitvā khipitvā uṭṭhahitvā kiṃ amhākaṃ mukhe pakkhittanti pucchiṃsu. Mātaṅgaisissa ucchiṭṭhabhattanti. Te "caṇḍālassa ucchiṭṭhakaṃ khādāpitamhā, abrāhmaṇā dānimhā jātā, idāni no brāhmaṇā `asuddhabrāhmaṇā ime'ti samabhāgaṃ na dassantī"ti tato palāyitvā majjharaṭṭhaṃ gantvā majjharājassa nagare aggāsanikā brāhmaṇā nāma mayanti rājagehe bhuñjanti.

Tasmiṃ samaye bodhisatto pāpaniggahaṃ karonto mānajātike nimmadayanto vicarati. Atheko "jātimantatāpaso nāma mayā sadiso natthī"ti aññesu saññaṃpi na karoti. Bodhisatto taṃ gaṅgātīre vasamānaṃ disvā "mānaniggahamassa karissāmī"ti tattha agamāsi. Taṃ jātimantatāpaso pucchi "kiṃ jacco bhavan"ti. Caṇḍālo ahaṃ ācariyāti. Apehi caṇḍāla apehi caṇḍāla, heṭṭhāgaṅgāya vasa, mā uparigaṅgāya udakaṃ ucchiṭṭhamakāsīti.

เล่มที่ ๑๓ มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์๑๐๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. อุปาลิวาทสูตร”