Athassa bhagavā yasmā na kevalaṃ rūpameva, vedanādayopi evaṃ daṭṭhabbā, tasmā rūpaṃpi rāhulātiādimāha. Ko nujjāti ko nu ajja. Therassa kira etadahosi "sammāsambuddho mayhaṃ attabhāvanissitaṃ chandarāgaṃ ñatvā `samaṇena nāma evarūpo vitakko na vitakketabbo'ti neva pariyāyeneva kathaṃ kathesi, gaccha bhikkhu rāhulaṃ vadehi `māssa puna evarūpaṃ vitakkaṃ vitakkesī'ti na dūtaṃ peseti. Maṃ sammukhe ṭhatvāyeva pana sabhaṇḍakaṃ coraṃ cūḷāya gaṇhanto viya sammukhā sugatovādaṃ adāsi. Sugatovādo ca nāma asaṅkheyyehipi kappehi dullabho. Evarūpassa buddhassa sammukhā ovādaṃ labhitvā ko nu viññū paṇḍitajātiko ajja gāmaṃ piṇḍāya pavisissatī"ti. Athesa āyasmā āhārakiccaṃ pahāya yasmiṃ nisinnaṭṭhāne ṭhitena ovādo laddho, tatova paṭinivattitvā aññatarasmiṃ rukkhamūle nisīdi. Bhagavāpi taṃ āyasmantaṃ nivattamānaṃ disvāpi na evamāha "mā nivatta tāva rāhula bhikkhācārakālo te"ti. Kasmā? evaṃ kirassa ahosi "ajja tāva kāyagatāsatiamatabhojanaṃ bhuñjatū"ti.

@4 cha.Ma. mā 5 cha.Ma. pesesi

Addasā kho āyasmā sāriputtoti bhagavati gate pacchā gacchanto addasa. Etassa kirāyasmato ekekassa viharato aññaṃ vattaṃ, bhagavatā saddhiṃ viharato aññaṃ. Yadā hi dve aggasāvakā ekākino vasanti, tadā pātova senāsanaṃ sammajjitvā sarīrapaṭijagganaṃ katvā samāpattiṃ appetvā nisinnā attano cittaruciyā bhikkhācāraṃ gacchanti. Bhagavatā saddhiṃ viharantā pana therā evaṃ na karonti. Tadā hi bhagavā bhikkhusaṃghaparivāro paṭhamaṃ bhikkhācāraṃ gacchati. Tasmiṃ gate thero attano senāsanā nikkhamitvā "bahūnaṃ vasanaṭṭhāne nāma sabbeva pāsādikaṃ kātuṃ sakkonti vā, na vā sakkontī"ti tattha tattha gantvā asammaṭṭhaṃ ṭhānaṃ sammajjati. Sace kacavaro achaḍḍito hoti, taṃ chaḍḍeti. Pānīyaṃ ṭhapetabbaṭṭhānamhi pānīyakūṭe asati pānīyaghaṭaṃ ṭhapeti. Gilānānaṃ santikaṃ gantvā "āvuso tumhākaṃ kiṃ āharāmi, kiṃ vo icchitabban"ti pucchati. Avassikadaharānaṃ santikaṃ gantvā "abhiramatha āvuso mā ukkaṇṭhittha, paṭipattisārakaṃ buddhasāsanan"ti ovadati. Evaṃ katvā sabbapacchā bhikkhācāraṃ gacchati. Yathā hi cakkavattī kuhiñci gantukāmo senāya parivārito paṭhamaṃ nikkhamati, parināyakaratanaṃ senaṅgāni saṃvidhāya pacchā nikkhamati, evaṃ saddhammacakkavatti bhagavā bhikkhusaṃghaparivāro paṭhamaṃ nikkhamati, tassa bhagavato parināyakaratanabhūto dhammasenāpati imaṃ kiccaṃ katvā sabbapacchā nikkhamati. So evaṃ nikkhanto tasmiṃ divase aññatarasmiṃ rukkhamūle nisinnaṃ rāhulabhaddaṃ addasa. Tena vuttaṃ "pacchā gacchanto addasā"ti.

เล่มที่ ๑๓ มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์๑๖๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. มหาราหุโลวาทสูตร”