Tena vuttaṃ "akkassā"ti. Saṇṭhassāti veṇuvilīvassa. Maruvākhīrapaṇṇīnaṃpi vākehiyeva karonti. Tena vuttaṃ yadi vā maruvāya yadi vā khīrapaṇṇinoti. Gacchanti pabbatagacchanadīgacchādīsu jātaṃ. Ropīmanti ropetvā vaḍḍhitaṃ saravanato saraṃ gahetvā kataṃ. Sithilahanunoti evaṃnāmakassa pakkhino. Roruvassāti kāḷasīhassa. Semhārassāti makkaṭassa. Evaṃ noti etāya diṭṭhiyā sati na hotīti attho.

[127] Attheva jātīti etāya diṭṭhiyā sati brahmacariyavāsova natthi, jāti pana atthiyeva. Tathā jarāmaraṇādīnīti dasseti. Yesāhanti yesaṃ ahaṃ. Nighātanti upaghātaṃ vināsaṃ. Mama sāvakā hi etesu nibbinnā idheva nibbānaṃ pāpuṇantīti adhippāyo.

[128] Tasmātihāti yasmā abyākatametaṃ, catusaccameva mayā byākataṃ, tasmāti attho. Nahetaṃ māluṅkyaputta atthasaṇhitanti etaṃ diṭṭhigataṃ vā etaṃ diṭṭhigataṃ vā etaṃ byākaraṇaṃ vā kāraṇanissitaṃ na hoti. Na ādibrahmacariyakanti brahmacariyassa ādimattaṃpi pubbabhāgasīlamattaṃpi na hoti. Na nibbidāyātiādīsu vaṭṭe nibbindanatthāya vā virajanatthāya vā vaṭṭanirodhāya vā rāgādivūpasamatthāya vā abhiññeyyadhamme abhijānanatthāya vā catumaggasaṅkhātasambodhatthāya vā asaṅkhatanibbānasacchikiriyaṭṭhāya vā na hoti. Etañhīti etaṃ catusaccabyākaraṇaṃ. Ādibrahmacariyakanti brahmacariyassa ādibhūtaṃ pubbaṭṭhānaṃ. Sesaṃ vuttapaṭipakkhanayena veditabbaṃ. Imaṃpi desanaṃ bhagavā neyyapuggalavasena niṭṭhapesīti.

Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya