4. Mahāmāluṅkyasuttavaṇṇanā

[129] Evamme sutanti mahāmāluṅkyasuttaṃ. Tattha orambhāgiyānīti heṭṭhākoṭṭhāsikāni kāmabhave nibbattisaṃvattanikāni. Saṃyojanānīti bandhanāni. Kassa kho nāmāti kassa devassa vā manussassa vā desitāni dhāresi, kiṃ tvameveko assosi, na añño kocīti. Anusetīti appahīnatāya anuseti. Anusayamāno saṃyojanaṃ nāma hoti.

Ettha ca bhagavatā saṃyojanaṃ pucchitaṃ, therenapi saṃyojanameva byākataṃ. Evaṃ santepi kassa vāde bhagavatā doso āropito. So kasmāti ce. Therassa tathāladdhikattā. Ayaṃ hi tassa laddhi "samudācārakkhaṇeyeva kilesehi saṃyutto nāma hoti, itarasmiṃ khaṇe asaṃyutto"ti. Tenassa bhagavatā doso āropito. Athāyasmā ānando cintesi "bhagavatā bhikkhusaṃghassa dhammaṃ desissāmīti attano dhammatāyeva ayaṃ dhammadesanā āraddhā, sā iminā apaṇḍitenapi bhikkhunā visaṃvāditā, handāhaṃ bhagavantaṃ yācitvā bhikkhūnaṃ dhammaṃ desessāmī"ti. So evamakāsi. Taṃ dassetuṃ "evaṃ vutte āyasmā ānando"tiādi vuttaṃ.

Tattha sakkāyadiṭṭhipariyuṭṭhitenāti sakkāyadiṭṭhiyā gahitena abhibhūtena. Sakkāyadiṭṭhiparetenāti sakkāyadiṭṭhiyā anugatena. Nissaraṇanti diṭṭhinissaraṇaṃ nāma nibbānaṃ, taṃ yathābhūtaṃ nappajānāti. Appaṭivinītāti avinoditā anīhatā. Orambhāgiyasaṃyojananti heṭṭhābhāgiyasaṃyojanaṃ nāma hoti. Sesapadesupi eseva nayo. Sukkapakkho uttānatthoyeva. "sānusayā pahīyatī"ti vacanato panettha ekacce "aññaṃ saññojanaṃ, añño anusayo"ti vahanti. Yathā hi "sabyañjanaṃ bhattan"ti vutte bhattato aññaṃ byañjanaṃ hoti, evaṃ "sānusayā"ti vacanato pariyuṭṭhānasakkāyadiṭṭhito aññena anusayena bhavitabbanti tesaṃ laddhi. Te "sasīsaṃ pārupitvā"tiādīhi paṭikkhipitabbā. Na hi sīsato añño puriso atthi. Athāpi siyā "yadi tadeva saṃyojanaṃ so anusayo, evaṃ sante bhagavatā therassa