@8 Ma. koṭumbanadītīraṃ, cha. kalambanadītīraṃ 9 cha.Ma. evamassa Etadatthaṃ idaṃ kāraṇaṃ kariyati. Rājavaṃseti assarājavaṃse. Vaṃso heso assarājānaṃ, tathārūpena pahārena chinnabhinnasarīrāpi assārohaṃ parasenāya apātetvā bahi nīharantiyeva. Etadatthaṃ kāraṇaṃ kāretīti attho.

Uttame javeti javasampattiyaṃ, yathā uttamajavo hoti, evaṃ kāraṇaṃ kāretīti attho. Uttame hayeti uttamahayabhāve, yathā uttamahayo hoti, evaṃ kāraṇaṃ kāretīti attho. Tattha pakatiyā uttamahayova uttamahayakāraṇaṃ arahati, na añño. Uttamahayakāraṇāya evaṃ hayo uttamajavaṃ paṭipajjati, na aññoti.

Tatridaṃ vatthu:- eko kira rājā ekaṃ sindhavapotakaṃ labhitvā sindhavabhāvaṃ ajānitvāva imaṃ sikkhāpehīti ācariyassa adāsi. Ācariyopi tassa sindhavabhāvaṃ ajānanto taṃ māsakhādakaghoṭakānaṃ kāraṇesu upaneti. So attano ananucchavikattā kāraṇaṃ na paṭipajjati. So taṃ dametuṃ asakkonto "kūṭasso ayaṃ mahārājā"ti vissajjāpesi.

Athekadivasaṃ eko assācariyapubbako daharo upajjhāyabhaṇḍakaṃ gahetvā gacchanto taṃ parikhāpiṭṭhe carantaṃ disvā "anaggho bhante sindhavapotako"ti upajjhāyassa kathesi. Sace rājā jāneyya, maṅgalassaṃ naṃ kareyyāti. Thero āha "micchādiṭṭhiko tāta rājā appeva nāma budadhasāsane pasīdeyya rañño kathehī"ti. So gantvā "mahārāja anaggho sindhavapotako atthī"ti kathesi. Tayā diṭṭho tātāti. Āma mahārājāti. Kiṃ laddhuṃ vaṭṭatīti. Tumhākaṃ bhuñjanakasuvaṇṇathāle tumhākaṃ bhuñjanakabhattaṃ tumhākaṃ pivanakaraso tumhākaṃ gandhā tumhākaṃ mālāti. Rājā sabbaṃ dāpesi. Daharo gāhāpetvā agamāsi.

เล่มที่ ๑๓ มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์๑๙๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. ภัททาลิสูตร”