๗. จาตุมสูตร
7. Cātumasuttavaṇṇanā
[157] Evamme sutanti cātumasuttaṃ. Tattha cātumāyanti evaṃnāmake gāme. Pañcamattāni bhikkhusatānīti adhunā pabbajitānaṃ bhikkhūnaṃ pañcasatāni. Therā kira cintesuṃ "ime kulaputtā dasabalaṃ adisvāva pabbajitā, etesaṃ bhagavantaṃ dassissāma, bhagavato santike dhammaṃ sutvā attano attano yathāupanissayena patiṭṭhahissantī"ti. Tasmā te bhikkhū gahetvā āgatā. Paṭisammodamānāti "kaccāvuso khamanīyan"tiādi paṭisanthārakathaṃ kurumānā. Senāsanāni paññāpayamānāti attano attano ācariyūpajjhāyānaṃ vasanaṭṭhānāni pucchitvā dvāravātapānāni vivavitvā mañcapīṭhakaṭasārakādīni nīharitvā pappoṭhetvā yathāṭṭhāne ṭhapayamānā. Patta cīvarāni paṭisāmayamānāti bhante idaṃ me pattaṃ ṭhapetha, idaṃ cīvaraṃ, idaṃ thālakaṃ. Idaṃ udakatumbaṃ, imaṃ kattarayaṭṭhinti evaṃ samaṇaparikkhāre saṅgopayamānā.
Uccāsaddā madāsaddāti uddhaṃ uggatattā uccaṃ patthatattā mahantaṃ avinibbhogasaddaṃ karontā. Kevaṭṭā maññe macchavilopeti kevaṭṭānaṃ macchapacchiṭhapitaṭṭhāne mahājano sannipatitvā "idha aññaṃ ekaṃ macchaṃ dehi, ekaṃ macchaphālaṃ dehi, etassa te mahā dinno, mayhaṃ khuddako"ti evaṃ uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ karonti. Tampi sandhāyetaṃ vuttaṃ. Macchagahaṇatthaṃ jāle pakkhittepi tasmiṃ ṭhāne kevaṭṭā ceva aññe ca "paviṭṭho na paviṭṭho, gahito na gahito"ti mahāsaddaṃ karonti. Tampi sandhāyetaṃ vuttaṃ. Paṇāmemīti nīharāmi. Na vo mama santike vattabbanti tumhe mādisassa buddhassa vasanaṭṭhānaṃ āgantvā evaṃ mahāsaddaṃ karotha, attano dhammatāya vasantā kiṃ nāma sāruppaṃ karissatha, tumhādisānaṃ mama santike vasanakiccaṃ natthīti dīpeti. Tesu ekabhikkhupi "bhagavā mā tumhe mahāsaddamattakena amhe paṇāmethā"ti vā aññaṃ vā kiñci vattuṃ nāsakkhi, sabbe bhagavato vacanaṃ sampaṭicchantā "evaṃ bhante"ti
Evaṃ pana tesaṃ ahosi "mayaṃ satthāraṃ passissāma, dhammakathaṃ sossāma, satthu santike vasissāmāti āgatā, evarūpassa pana garuno satthu santikaṃ āgantvā mahāsaddaṃ karimhā, amhākameva dosoyaṃ, paṇāmitamhā, na no laddhaṃ bhagavato santike vatthuṃ, na suvaṇṇavaṇṇaṃ sarīraṃ oloketuṃ, na madhurassarena dhammaṃ sotun"ti. Te balavadomanassajātā hutvā pakkamiṃsu.