Tattha kuto noti kuto nu. Neva dānanti deyyadhammavasena neva dānaṃ alatthamhā. Na paccakkhānanti "kiṃ tāta raṭṭhapāla, kacci te khamanīyaṃ kaccisi appakilamathena āgato, na tāva tāta gehe bhattaṃ sampādiyatī"ti evaṃ paṭisanthāravasena paccakkhānaṃpi nālatthamhā. Kasmā pana thero evamāha? pituanuggahena. Evaṃ kirassa ahosi "yathā esa maṃ vadati, aññepi pabbajite evaṃ vadati maññe. Buddhasāsane ca pattantare padumaṃ viya bhasmācchanno aggi viya pheggupaṭicchanno candanasāro viya suttikāpaṭicchannaṃ muttaratanaṃ viya valāhakapaṭicchanno candimā viya mādisānaṃ paṭicchannaguṇānaṃ bhikkhūnamanto natthi, tesupi na evarūpaṃ vacanaṃ pavattessati, saṃvare ṭhassatī"ti anuggahena evamāha.

Ehi tātāti tāta tuyhaṃ gharaṃ mā hotu, ehi gharaṃ gamissāmāti vadati. Alanti thero ukkaṭṭhaekāsanikatāya paṭikkhipanto evamāha. Adhivāsesīti thero pana pakatiyā ukkaṭṭhasapadānacāriko svātanāya bhikkhaṃ nāma nādhivāseti, mātuanuggahena pana adhivāsesi. Mātu kirassa theraṃ anussaritvā mahāsoko uppajji, rodaneneva pakkakkhi viya jātā, tasmā thero "sacāhaṃ taṃ apassitvā gamissāmi, hadayaṃpassā phāleyyā"ti anuggahena adhivāsesi. Kārāpetvāti ekaṃ

Kīvamahantā pana puñjā ahesunti. Yathā orato ṭhito puriso pārato ṭhitaṃ majjhimappamāṇaṃ purisaṃ na passati, evaṃ mahantaṃ.

[301] Idaṃ te tātāti kahāpaṇapuñjañca suvaṇṇapuñjañca dassento āha. Mattikanti mātito āgataṃ, idaṃ te mātāmahiyā mātu imaṃ gehaṃ āgacchantiyā gandhamālādīnaṃ atthāya dinnaṃ dhananti attho. Aññaṃ pettikaṃ aññaṃ petāmahanti yaṃ pana te pitu ca pitāmahānañca santakaṃ, taṃ aññaṃyeva, nihitaṃ ca payuttaṃ ca ativiya bahu. Ettha ca "pitāmahan"ti taddhitalopaṃ katvā vuttanti veditabbaṃ. "petāmahan"ti vā pāṭho. Sakkā tāta raṭṭhapālāti tāta raṭṭhapāla na kevalaṃ pabbajitena sakkā puññāni kātuṃ, agāraṃ ajjhāvasantenapi bhoge ca bhuñjituṃ tīsu saraṇesu pana patiṭṭhāya pañca sikkhāpadāni samādiyitvā uḷārāni dānādīni puññānipi ca sakkā kātuṃ. Ehi tvaṃ tāta .pe. Puññāni ca karohīti. Tatonidānanti dhanahetu dhanapaccayā. Taṃ taṃ dhanaṃ rakkhantassa ca rājādīnaṃ vasena dhanaparikkhayaṃ pāpuṇantassa kassaci uppajjamānasokādayo sandhāya evamāha. Evaṃ vutte seṭṭhī gahapati "ahaṃ imaṃ uppabbājessāmīti ānesiṃ, sodāni me dhammakathaṃ kātuṃ āraddho, ayaṃ na me vacanaṃ karissatī"ti uṭṭhāya gantvā tassa orodhānaṃ dvāraṃ vivarāpetvā "ayaṃ vo sāmiko, gacchatha yaṅkiñci katvā naṃ gaṇhituṃ vāyamathā"ti uyyojesi. Suvaye ṭhitā nāṭakitthiyo nikkhamitvā theraṃ parivārayiṃsu, tāsu dve jeṭṭhakitthiyo sandhāya purāṇadutiyikātiādi vuttaṃ. Paccekaṃ pādesu gahetvāti ekekasmiṃ pāde naṃ gahetvā.

เล่มที่ ๑๓ มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์๓๔๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. รัฐปาลสูตร”