@3 cha.Ma. vuttakaraṇīyeneva 4 Ma. cinteyyuṃ

[379] Pañcimānīti imasmiṃ sutte pañca padhāniyaṅgāni lokuttaramissakāni kathitāni. Kavalaṅgaṇavāsicūḷasamuddatthero pana "tumhākaṃ bhante kiṃ ruccatī"ti vutte "mayhaṃ lokuttarānevāti ruccatī"ti āha. Padhānavemattatanti padhānanānattaṃ. Aññādisameva hi puthujjanassa padhānaṃ, aññādisaṃ sotāpannassa, aññādisaṃ sakadāgāmino, aññādisaṃ anāgāmino, aññādisaṃ arahato, aññādisaṃ asītimahāsāvakānaṃ, aññādisaṃ dvinnaṃ aggasāvakānaṃ, aññādisaṃ paccekabuddhānaṃ, aññādisaṃ sabbaññubuddhānaṃ. Puthujjanassa padhānaṃ sotāpannassa padhānaṃ na pāpuṇāti .pe. Paccekabuddhassa padhānaṃ sabbaññubuddhassa padhānaṃ na pāpuṇāti. Imamatthaṃ sandhāya "padhānavemattataṃ vadāmī"ti āha. Dantakāraṇaṃ gaccheyyunti yaṃ akūṭkaraṇaṃ, anavacchindanaṃ, dhurassa acchindananti dantesu kāraṇaṃ dissati, taṃ kāraṇaṃ upagaccheyyunti attho. Dantabhūminti dantehi gantabbabhūmiṃ. Assaddhotiādīsu puthujjanasotāpannasakadāgāmianāgāmino cattāropi assaddhā nāma. Puthujjano hi sotāpannassa saddhaṃ appattoti assaddho, sotāpanno sakadāgāmissa, sakadāgāmī anāgāmissa, anāgāmī arahato saddhaṃ appattoti assaddho. Ābādho arahatopi uppajjatīti pañcapi bahvābādhā nāma honti. Ariyasāvakassa pana saṭho māyāvīti nāmaṃ natthi. Teneva thero "pañcaṅgāni lokuttarāni kathitānīti mayhaṃ ruccatī"ti āha. Assakhaluṅkasuttante pana "tayo ca bhikkhave assakhaluṅke tayo ca parisakhaluṅke desessāmī"ti ettha ariyasāvakassāpi sambodhināmaṃ āgataṃ, tassa vasena lokuttaramissakā kathitāti vuttaṃ. Puthujjano pana sotāpattimaggavīriyaṃ asampatto .pe. Anāgāmī arahattamaggavīriyaṃ asampattoti. Kusitopi assaddho viya cattāro ca honti, tathā duppañño.

Evaṃ panettha opammasaṃsandanaṃ veditabbaṃ:- adantahatthiādayo viya hi maggapadhānarahito puggalo. Dantahatthiādayo viya maggapadhānavā. Yathā adantahatthiādayo

เล่มที่ ๑๓ มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์๔๑๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. กรรณกัตถลสูตร”