@11 cha.Ma. vaṇṇe vattuṃ Paṭipāditoti abhisamācārikavattaṃ ādiṃ katvā sammā apaccanīkapaṭipattiyaṃ yojito. Atha kasmā ayaṃ paribbājako atītānāgate buddhe dasseti, kimassa tiyaddhajānanañāṇaṃ atthīti. Natthi, nayaggāhepi pana ṭhatvā "yenākārena ayaṃ bhikkhusaṃgho sannisinno danto vinīto upasanno, atītabuddhāpi etaparamaṃyeva katvā paṭipajjāpesuṃ, anāgatabuddhāpi paṭipajjāpessanti, natthi ito uttari paṭipādanā"ti maññamāno anubuddhiyā evamāha.

[2] Evametaṃ kandarakāti pāṭiekko anusandhi. Bhagavā kira taṃ sutvā "kandaraka tvaṃ bhikkhusaṃghaṃ upasantoti vadasi, imassa pana bhikkhusaṃghassa upasantakāraṇaṃ tuyhaṃ apākaṭaṃ, na hi tvaṃ samatiṃsapāramiyo pūretvā kusalamūlaṃ paripācetvā bodhipallaṅke sabbaññutañāṇaṃ paṭivijjhi, mayā pana pāramiyo pūretvā ñātatthacariyaṃ lokatthacariyaṃ buddhatthacariyañca koṭiṃ pāpetvā bodhipallaṅke sabbaññutañāṇaṃ paṭividdhaṃ, mayhaṃ etesaṃ upasantakāraṇaṃ pākaṭan"ti dassetuṃ imaṃ desanaṃ ārabhi.

Santi hi kandarakāti pāṭiekko anusandhi. Bhagavato kira etadahosi "ayaṃ paribbājako imaṃ bhikkhusaṃghaṃ upasantoti vadati, ayañca bhikkhusaṃgho kappetvā pakappetvā kuhakabhāvena iriyāpathaṃ saṇṭhapento cittena anupasanto na upasantākāraṃ dasseti. Ettha pana bhikkhusaṃghe paṭipadaṃ pūrayamānāpi paṭipadaṃ pūretvā matthakaṃ pattā ṭhitabhikkhūpi atthi, tattha paṭipadaṃ pūretvā matthakaṃ pattā attanā paṭividdhaguṇeheva upasantā, paṭipadaṃ pūrayamānā uparimaggassa vipassanāya upasantā, ito muttā pana avasesā catūhi satipaṭṭhānehi upasantā. Taṃ nesaṃ upasantakāraṇaṃ dassessāmī"ti "iminā ca iminā ca kāraṇena ayaṃ bhikkhusaṃgho upasanto"ti dassetuṃ "santi hi kandarakā"tiādimāha.

Tattha arahanto khīṇāsavātiādīsu yaṃ vattabbaṃ, taṃ mūlapariyāyasuttavaṇṇāyameva vuttaṃ. Sekhapaṭipadampi tattheva vitthāritaṃ. Santatasīlāti satatasīlā nirantarasīlā. Santatavuttinoti tasseva vevacanaṃ, santatajīvikā vātipi attho. Tasmiṃ santatasīle ṭhatvāva jīvikaṃ kappenti, na dussīlyaṃ maraṇaṃ pāpuṇantīti attho.

เล่มที่ ๑๓ มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. กันทรกสูตร”