@4 cha.Ma. appatvā 5 Ma.Ma. 13/81/57 kukkuravatikasutta

@6 cha.Ma. ayaṃ saddo na dissati 7 cha.Ma. niddesavāre cassa Kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharotī"tiādinā nayena sā vuttāva. Kāyadvāre pavattā pana idha kāyakammanti adhippetaṃ, vacīdvāre pavattā vacīkammaṃ, manodvāre pavattā manokammaṃ. Tena vuttaṃ "imasmiṃ sutte kammaṃ dhuraṃ, "anantarasutte cetanā"ti. Kammaṃpi hi bhagavā kammanti paññapeti yathā imasmiṃyeva sutte. Cetanāpi, yathāha "cetanāhaṃ bhikkhave kammaṃ vadāmi, cetayitvā kammaṃ karotī"ti. Kasmā pana cetanā kammanti vuttā? cetanāmūlakattā kammassa.

Ettha ca akusalaṃ patvā kāyakammaṃ vacīkammaṃ mahantanti vadanto na kilamati, kusalaṃ patvā manokammaṃ. Tathāhi mātughātādīni cattāri kammāni kāyeneva upakkamitvā kāyeneva karoti, niraye kappaṭṭhikaṃ saṃghabhedakammaṃ vacīdvārena karoti. Evaṃ akusalaṃ patvā kāyakammaṃ vacīkammaṃ mahantanti vadanto na kilamati nāma. Ekā pana jhānacetanā caturāsītikappasahassāni saggasampattiṃ āvahati, ekā maggacetanā sabbaṃ akusalaṃ samugghāṭetvā arahattaṃ gaṇhāti. Evaṃ kusalaṃ patvā manokammaṃ mahantanti vadanto na kilamati nāma. Imasmiṃ pana ṭhāne bhagavā akusalaṃ patvā manokammaṃ mahāsāvajjaṃ vadamāno niyatamicchādiṭṭhiṃ sandhāya vadati. Tenevāha "nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammaṃpi samanupassāmi, yaṃ evaṃ mahāsāvajjaṃ, yathayidaṃ bhikkhave micchādiṭṭhi, micchādiṭṭhiparamāni bhikkhave vajjānī"ti. Idāni niganthopi tathāgatena gatamaggaṃ paṭipajjanto kiñci atthanipphattiṃ apassantopi "kiṃ panāvuso gotamā"tiādimāha.

เล่มที่ ๑๓ มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์๖๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. อุปาลิวาทสูตร”