[๒๗๘] อสฺโสสิ โข ภควา ทิพฺพาย โสตธาตุยา วิสุทฺธาย อติกฺกนฺตมานุสกาย ภารทฺวาชโคตฺตสฺส พฺราหฺมณสฺส มาคณฺฑิเยน ปริพฺพาชเกน สทฺธึ อิมํ กถาสลฺลาปํ ฯ อถ โข ภควา สายณฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยน ภารทฺวาชโคตฺตสฺส พฺราหฺมณสฺส อคฺยาคารํ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา นิสีทิ ปญฺญตฺเต ติณสนฺถรเก ฯ อถ โข ภารทฺวาชโคตฺโต พฺราหฺมโณ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ #๑ ม. ทุทฺทิฏฺฐํ ... อทฺทสามาติ อาเมณฺฑิตานิ ฯ ๒ สี. ม. ยุ. ภูนหุโน ฯ #๓ สี. ม. ยุ. ภูนหุ ฯ ๔ ม. อาโรเจยฺยามิ ฯ ๕ ม. ตํ ฯ ๖ ม. ว ฯ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข ภารทฺวาชโคตฺตํ พฺราหฺมณํ ภควา เอตทโวจ อหุ ปน เต ภารทฺวาช มาคณฺฑิเยน ปริพฺพาชเกน สทฺธึ อิมํเยว ติณสนฺถรกํ อารพฺภ โกจิเทว กถาสลฺลาโปติ ฯ เอวํ วุตฺเต ภารทฺวาชโคตฺโต พฺราหฺมโณ สํวิคฺโค โลมหฏฺฐชาโต ภควนฺตํ เอตทโวจ เอตเทว โข ปน มยํ โภโต โคตมสฺส อาโรเจตุกามา อถ จ ปน ภวํ โคตโม อนกฺขาตํเยว อกฺขาสีติ ๑ ฯ อยญฺจ หิทํ ๒ ภควโต ภารทฺวาชโคตฺเตน พฺราหฺมเณน สทฺธึ อนฺตรากถา วิปฺปกตา โหติ ฯ อถ โข มาคณฺฑิโย ปริพฺพาชโก ชงฺฆาวิหารํ อนุจงฺกมมาโน อนุวิจรมาโน เยน ภารทฺวาชโคตฺตสฺส พฺราหฺมณสฺส อคฺยาคารํ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ

[๒๗๙] เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข มาคณฺฑิยํ ปริพฺพาชกํ ภควา เอตทโวจ จกฺขุ ๓ โข มาคณฺฑิย รูปารามํ รูปรตํ รูปสมฺมุทิตํ ตํ ตถาคตสฺส ทนฺตํ คุตฺตํ รกฺขิตํ สํวุตํ ตสฺส จ สํวราย ธมฺมํ เทเสติ อิทนฺนุ เต เอตํ มาคณฺฑิย สนฺธาย ภาสิตํ ภูนหโน ๓ สมโณ โคตโมติ ฯ เอตเทว ปน เม โภ โคตม สนฺธาย ภาสิตํ ภูนหโน สมโณ โคตโมติ ตํ กิสฺส เหตุ เอวญฺหิ โน สุตฺเต โอจรตีติ ฯ โสตํ โข มาคณฺฑิย สทฺทารามํ ฯเปฯ #๑ สี. ยุ. อนกฺขานํเยว อกาสีติ ฯ ๒ ม. หิ ฯ ๓ ม. จกฺขุํ ฯ ๔ ม. ยุ. ภูนหุ ฯ ฆานํ โข มาคณฺฑิย คนฺธารามํ ... ชิวฺหา โข มาคณฺฑิย รสารามา รสรตา รสสมฺมุทิตา สา ตถาคตสฺส ทนฺตา คุตฺตา รกฺขิตา สํวุตา ตสฺส จ สํวราย ธมฺมํ เทเสติ อิทนฺนุ เต เอตํ โข ๑ มาคณฺฑิย สนฺธาย ภาสิตํ ภูนหโน ๒ สมโณ โคตโมติ ฯ เอตเทว โข ปน เม โภ โคตม สนฺธาย ภาสิตํ ภูนหโน สมโณ โคตโมติ ตํ กิสฺส เหตุ เอวญฺหิ โน สุตฺเต โอจรตีติ ฯ กาโย โข มาคณฺฑิย โผฏฺฐพฺพาราโม ฯเปฯ มโน โข มาคณฺฑิย ธมฺมาราโม ธมฺมรโต ธมฺมสมฺมุทิโต โส ตถาคตสฺส ทนฺโต คุตฺโต รกฺขิโต สํวุโต ตสฺส จ สํวราย ธมฺมํ เทเสติ อิทนฺนุ เต เอตํ มาคณฺฑิย สนฺธาย ภาสิตํ ภูนหโน สมโณ โคตโมติ ฯ เอตเทว โข ปน เม โภ โคตม สนฺธาย ภาสิตํ ภูนหโน สมโณ โคตโมติ ตํ กิสฺส เหตุ เอวญฺหิ โน สุตฺเต โอจรตีติ ฯ

เล่มที่ ๑๓ มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์๑๕๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. มาคัณฑิยสูตร